Kalp kapaklarının temel görevi, kanın kalp içerisinde doğru yönde ilerlemesini sağlamaktır. Kapaklardan biri yeterince kapanmadığında kanın bir bölümü geriye doğru kaçabilir. Bu durum kalp kapağı yetersizliği olarak adlandırılır.
Kalbin sol tarafında bulunan mitral kapaktaki kaçak mitral yetersizliği, sağ tarafında bulunan triküspit kapaktaki kaçak ise triküspit yetersizliği olarak tanımlanır. İleri dereceli kapak yetersizlikleri zaman içerisinde nefes darlığına, çabuk yorulmaya, bacaklarda şişmeye, kalp ritmi sorunlarına ve kalp yetersizliği belirtilerine neden olabilir.
Kapak yetersizliğinde temel seçeneklerden biri cerrahi kapak onarımı veya değişimidir. Ancak ileri yaş, daha önce geçirilmiş kalp ameliyatları, kalp yetersizliği, akciğer hastalığı veya farklı sağlık sorunları nedeniyle bazı hastalarda açık kalp ameliyatının riski yüksek olabilir.
MitraClip ve TriClip, uygun hastalarda göğüs kafesi açılmadan, damar içerisinden ilerletilen kateterlerle kalp kapağındaki kaçağın azaltılmasını amaçlayan sistemlerdir. MitraClip mitral kapakta, TriClip ise triküspit kapakta uygulanır.
Ancak her mitral veya triküspit kapak yetersizliği bulunan hastaya bu işlemler uygulanmaz. Kapak kaçağının nedeni, şiddeti, kapak yaprakçıklarının anatomisi, kalbin pompalama gücü, hastanın şikâyetleri ve cerrahi riski birlikte değerlendirilmelidir.
Mitral Kapak Nedir?
Mitral kapak, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında bulunur. Kalbin gevşeme döneminde açılarak kanın sol kulakçıktan sol karıncığa geçmesini sağlar. Kalp kasıldığında ise kapanarak kanın geriye, sol kulakçığa kaçmasını önler.
Mitral kapak;
- Ön ve arka kapak yaprakçıkları
- Kapak yaprakçıklarını kalbe bağlayan ince lifler
- Papiller kaslar
- Mitral kapak halkası
- Sol karıncık ve sol kulakçık
ile birlikte çalışan karmaşık bir yapıdır.
Bu yapıların herhangi birinde meydana gelen bozukluk, mitral kapağın tam olarak kapanamamasına ve mitral yetersizliğine yol açabilir.
Mitral Yetersizliği Nedir?
Mitral yetersizliği, kalp kasıldığında kanın bir bölümünün sol karıncıktan sol kulakçığa geri kaçmasıdır.
Kaçak miktarı arttıkça sol kulakçık ve sol karıncık üzerinde hacim yükü oluşabilir. Kalp başlangıçta bu duruma uyum sağlamaya çalışsa da uzun dönemde kalp odacıklarında büyüme ve pompalama fonksiyonlarında bozulma gelişebilir.
Mitral yetersizliği genel olarak iki ana grupta değerlendirilir.
Primer Mitral Yetersizliği
Primer veya dejeneratif mitral yetersizliğinde sorun doğrudan kapağın kendisindedir.
Başlıca nedenler şunlardır:
- Mitral kapak prolapsusu
- Kapak yaprakçığında sarkma
- Kapak liflerinin kopması
- Dejeneratif kapak hastalığı
- Enfeksiyona bağlı kapak hasarı
- Romatizmal kapak hastalığı
- Doğuştan kapak bozuklukları
Primer mitral yetersizliğinde cerrahi risk uygunsa, dayanıklı bir onarım sağlanabilecek hastalarda cerrahi mitral kapak onarımı öncelikli seçenek olabilir. MitraClip daha çok cerrahi riski yüksek veya ameliyata uygun olmayan seçilmiş hastalarda değerlendirilir.
Sekonder Mitral Yetersizliği
Sekonder veya fonksiyonel mitral yetersizliğinde kapak yaprakçıkları başlangıçta normal olabilir. Temel problem, sol karıncığın genişlemesi veya çalışma biçiminin bozulması nedeniyle kapak yaprakçıklarının birbirinden uzaklaşmasıdır.
Sekonder mitral yetersizliği şu durumlarla ilişkili olabilir:
- Kalp krizi sonrasında kalp kasının hasar görmesi
- İskemik kalp hastalığı
- Dilate kardiyomiyopati
- Kalp yetersizliği
- Sol karıncığın genişlemesi
- Mitral kapak halkasının genişlemesi
- Kalp kasılmalarının uyumsuzlaşması
Sekonder mitral yetersizliğinde öncelikle kalp yetersizliği için uygun medikal tedavinin düzenlenmesi gerekir. Gerekli hastalarda koroner girişimler ve kardiyak resenkronizasyon gibi cihaz seçenekleri de değerlendirilir.
Tüm uygun yaklaşımlara rağmen ileri dereceli mitral yetersizliği ve şikâyetleri devam eden belirli hastalarda MitraClip gündeme gelebilir.
Triküspit Kapak Nedir?
Triküspit kapak, kalbin sağ kulakçığı ile sağ karıncığı arasında bulunur. Kalbin gevşeme döneminde açılır ve kanın sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçmesini sağlar. Kalp kasıldığında kapanarak kanın sağ kulakçığa geri kaçmasını önler.
Triküspit kapak üç yaprakçıktan oluşur. Kapak yaprakçıkları, lifler, papiller kaslar, kapak halkası ve sağ karıncık birlikte çalışır.
Triküspit kapağın tam kapanamaması durumunda kan sağ karıncıktan sağ kulakçığa geri döner. Bu durum triküspit yetersizliği olarak adlandırılır.
Triküspit Yetersizliği Nedir?
Triküspit yetersizliği hafif olduğunda herhangi bir belirti oluşturmayabilir. Ancak kaçak ileri seviyeye ulaştığında vücuttan kalbe dönen kanın dolaşımı etkilenebilir ve toplardamar sisteminde basınç artabilir.
İleri triküspit yetersizliğinde şu belirtiler görülebilir:
- Ayak ve bacaklarda şişme
- Karında sıvı birikmesi
- Karında şişkinlik ve iştahsızlık
- Boyun damarlarında belirginleşme
- Çabuk yorulma
- Nefes darlığı
- Günlük hareket kapasitesinde azalma
- Karaciğer fonksiyonlarında bozulma
- Böbrek fonksiyonlarında etkilenme
- Kalp çarpıntısı
- Sağ kalp yetersizliği belirtileri
Triküspit yetersizliği çoğunlukla kapağın kendisindeki bir bozukluktan değil, sağ karıncık ve kapak halkasındaki genişlemeden kaynaklanır.
Başlıca nedenler şunlardır:
- Sol kalp kapak hastalıkları
- Kalp yetersizliği
- Pulmoner hipertansiyon
- Atriyal fibrilasyon
- Sağ karıncığın genişlemesi
- Daha önce geçirilmiş kalp ameliyatları
- Kalp pili veya ICD elektrotları
- Doğuştan kalp hastalıkları
- Enfeksiyon
- Romatizmal kapak hastalığı
TEER Nedir?
MitraClip ve TriClip işlemleri genel olarak Transkateter Kenardan Kenara Kapak Onarımı, yani TEER başlığı altında değerlendirilir.
TEER işlemi sırasında kapağın tamamen değiştirilmesi amaçlanmaz. Kapanma sırasında birbirine yaklaşamayan kapak yaprakçıkları özel bir klips yardımıyla belirli bir noktada birbirine tutturulur.
Böylece:
- Kapak yaprakçıkları arasındaki açıklık azaltılır.
- Kanın geriye kaçtığı alan küçültülür.
- Kapak yetersizliğinin derecesi azaltılmaya çalışılır.
- Kalbin üzerindeki hacim yükünün hafifletilmesi hedeflenir.
MitraClip, mitral kapak için; TriClip ise triküspit kapak için geliştirilmiş TEER sistemidir.
MitraClip Nedir?
MitraClip, ileri dereceli mitral kapak yetersizliği bulunan uygun hastalarda kaçağı azaltmak amacıyla kullanılan kateter temelli kapak onarım sistemidir.
İşlem sırasında genellikle kasık toplardamarından kalbe ilerletilen özel bir kateter kullanılır. Sağ kulakçıktan sol kulakçığa geçildikten sonra klips, mitral kapağın üzerine yönlendirilir.
Klips, mitral kapağın ön ve arka yaprakçıklarını kaçağın en belirgin olduğu noktada birbirine yaklaştırır. Böylece mitral kapağın kapanması güçlendirilir ve geriye kaçan kan miktarının azaltılması amaçlanır.
İşlem sırasında bir veya birden fazla klips kullanılabilir. Kullanılacak klips sayısı;
- Kaçağın yeri
- Mitral kapağın genişliği
- Kapak yaprakçıklarının yapısı
- İlk klips sonrasında kalan kaçak
- Kapakta oluşan basınç farkı
gibi faktörlere göre belirlenir.
TriClip Nedir?
TriClip, ileri dereceli triküspit kapak yetersizliği bulunan uygun hastalarda kaçağı azaltmayı amaçlayan kateter temelli kapak onarım sistemidir.
TriClip işleminde de genellikle kasık toplardamarından giriş yapılır. Kateter alt ana toplardamar üzerinden sağ kulakçığa ve triküspit kapağa ilerletilir.
Özel klips sistemiyle triküspit kapağın uygun yaprakçıkları birbirine yaklaştırılır. Böylece kapağın kapanamadığı alan küçültülmeye ve geriye kaçan kan miktarı azaltılmaya çalışılır.
TriClip işlemi özellikle;
- Şikâyetleri ileri düzeyde olan
- İlaç tedavisine rağmen yakınmaları devam eden
- Açık kalp ameliyatı riski yüksek bulunan
- Kapak anatomisi klips yerleştirmeye uygun olan
seçilmiş triküspit yetersizliği hastalarında değerlendirilebilir.
MitraClip ve TriClip Arasındaki Farklar
| Özellik | MitraClip | TriClip |
|---|---|---|
| Uygulandığı kapak | Mitral kapak | Triküspit kapak |
| Kalpteki bölge | Sol kulakçık ile sol karıncık arası | Sağ kulakçık ile sağ karıncık arası |
| Hedeflenen hastalık | Mitral kapak yetersizliği | Triküspit kapak yetersizliği |
| Giriş yolu | Genellikle kasık toplardamarı | Genellikle kasık toplardamarı |
| Kulakçıklar arası geçiş | Sol kulakçığa ulaşmak için gerekir | Genellikle gerekmez |
| Temel amaç | Mitral kaçağı azaltmak | Triküspit kaçağı azaltmak |
| Kapak değiştirilir mi? | Hayır | Hayır |
| Açık cerrahi gerekir mi? | Genellikle hayır | Genellikle hayır |
| Kullanılan cihaz | Mitral kapağa özel klips | Triküspit kapağa özel klips |
| Hasta seçimi | Kapak anatomisi, kalp fonksiyonu ve cerrahi risk | Kapak anatomisi, sağ kalp fonksiyonu ve cerrahi risk |
Her iki işlem benzer bir prensiple gerçekleştirilse de mitral ve triküspit kapakların anatomisi birbirinden farklıdır. Bu nedenle işlem planlaması ve görüntüleme gereksinimleri aynı değildir.
MitraClip Kimlere Uygulanır?
MitraClip, ileri dereceli mitral yetersizliği bulunan her hastaya uygulanmaz. İşlem kararı, Kalp Ekibi tarafından ayrıntılı değerlendirme sonrasında verilmelidir.
Cerrahi Riski Yüksek Primer Mitral Yetersizliği Hastaları
Kapak yaprakçıklarında dejenerasyon, sarkma veya lif kopması nedeniyle ileri mitral yetersizliği gelişen hastalarda cerrahi onarım çoğunlukla temel seçenektir.
Ancak hasta;
- İleri yaştaysa
- Daha önce kalp ameliyatı geçirmişse
- İleri akciğer hastalığı bulunuyorsa
- Böbrek veya karaciğer fonksiyonları bozuksa
- Belirgin kırılganlığı varsa
- Açık ameliyat riski yüksek kabul ediliyorsa
ve mitral kapak anatomisi uygun bulunuyorsa MitraClip değerlendirilebilir.
İlaçlara Rağmen Şikâyetleri Devam Eden Sekonder Mitral Yetersizliği Hastaları
Kalp yetersizliğine bağlı sekonder mitral yetersizliğinde öncelikle uygun ilaçların mümkün olan dozlarda düzenlenmesi gerekir.
Bu kapsamda hastanın klinik durumuna göre:
- Kalp yetersizliği ilaçları
- Tansiyon kontrolü
- İdrar söktürücü tedavi
- Koroner damarların değerlendirilmesi
- Gerekli hastalarda koroner stent veya bypass
- Kardiyak resenkronizasyon tedavisi
- Ritim bozukluklarının yönetimi
planlanabilir.
Tüm uygun tedavilere rağmen nefes darlığı, sık hastane yatışı veya efor kapasitesinde belirgin azalma devam ediyorsa ve mitral yetersizliği ileri düzeydeyse MitraClip gündeme gelebilir.
Kalp Yetersizliği Nedeniyle Tekrarlayan Hastane Yatışı Olanlar
İleri sekonder mitral yetersizliği, kalp yetersizliği belirtilerini artırabilir. Akciğerlerde sıvı birikmesi, nefes darlığı ve tekrarlayan hastane yatışları görülebilir.
Uygun hasta seçildiğinde MitraClip ile mitral kaçağın azaltılması;
- Şikâyetlerin hafifletilmesine
- Günlük hareket kapasitesinin desteklenmesine
- Yaşam kalitesinin artırılmasına
- Kalp yetersizliği nedeniyle hastane yatışlarının azaltılmasına
katkı sağlayabilir.
Ancak işlemden beklenen sonuç her hastada aynı değildir. Kalbin pompalama gücü, sol karıncığın büyüklüğü ve diğer hastalıklar sonuca etki eder.
Daha Önce Kalp Ameliyatı Geçirmiş Hastalar
Daha önce bypass veya kapak ameliyatı geçiren hastalarda yeniden göğüs kafesinin açılması daha yüksek risk taşıyabilir.
Mitral kapağın anatomisi uygun bulunursa MitraClip, yeniden cerrahiye alternatif olarak değerlendirilebilir.
MitraClip İçin Hasta Seçimi
| Değerlendirilen özellik | Neden önemlidir? |
|---|---|
| Mitral yetersizliğinin derecesi | İşlem gereksinimini belirleyen temel ölçütlerdendir |
| Kaçağın nedeni | Primer ve sekonder yetersizlikte yaklaşım farklıdır |
| Hastanın şikâyetleri | İşlemden beklenen klinik faydayı etkiler |
| İlaç tedavisi | Sekonder mitral yetersizliğinde öncelikle düzenlenmelidir |
| Kapak yaprakçıklarının yapısı | Klipsin güvenli şekilde tutunmasını etkiler |
| Kaçağın yeri | Klipsin yerleştirileceği bölgeyi belirler |
| Mitral kapak alanı | İşlem sonrası darlık riskini değerlendirmek için önemlidir |
| Sol karıncık fonksiyonu | İşlemden beklenen faydayı etkiler |
| Akciğer damar basıncı | Hastalığın ileri etkileri hakkında bilgi verir |
| Cerrahi risk | MitraClip ile cerrahi arasındaki seçimi etkiler |
| Yaşam beklentisi | İşlemden anlamlı fayda beklenip beklenmediğini gösterir |
TriClip Kimlere Uygulanır?
TriClip, çoğunlukla ileri dereceli ve belirti veren triküspit yetersizliği bulunan, ilaçlara rağmen şikâyetleri devam eden ve cerrahi riski yüksek kabul edilen seçilmiş hastalarda değerlendirilir.
İleri Triküspit Yetersizliği Bulunanlar
Ekokardiyografide ileri triküspit yetersizliği saptanan hastalarda yalnızca kaçağın derecesine bakılmaz. Hastanın şikâyetleri, sağ kalbin yapısı ve diğer organların etkilenme düzeyi de değerlendirilir.
İlaçlara Rağmen Ödem ve Nefes Darlığı Devam Edenler
Triküspit yetersizliğinde idrar söktürücü ilaçlarla vücuttaki fazla sıvının azaltılması amaçlanabilir. Ancak ilaçlar kapağın yapısal sorununu ortadan kaldırmaz.
Uygun ilaçlara rağmen;
- Bacaklarda şişme
- Karında sıvı birikmesi
- Nefes darlığı
- Çabuk yorulma
- Sık hastaneye yatış
- Günlük yaşamda belirgin kısıtlanma
devam ediyorsa kapak girişimi gündeme gelebilir.
Açık Kalp Ameliyatı Riski Yüksek Hastalar
İleri triküspit yetersizliği bulunan hastaların önemli bir bölümünde ileri yaş, sağ kalp yetersizliği, böbrek sorunları veya daha önce geçirilmiş kalp ameliyatları bulunabilir.
Bu özellikler cerrahi riski artırabilir. Kapak anatomisi uygun hastalarda TriClip, açık cerrahiye alternatif olarak değerlendirilebilir.
Daha Önce Sol Kalp Kapağı Ameliyatı Geçirmiş Hastalar
Mitral veya aort kapak ameliyatından yıllar sonra bazı hastalarda ileri triküspit yetersizliği gelişebilir.
Tekrar açık kalp ameliyatının riskli olduğu seçilmiş hastalarda TriClip gündeme gelebilir.
Kalp Pili veya ICD Elektrodu Bulunan Hastalar
Kalp pili ya da ICD elektrotları triküspit kapaktan geçerek sağ karıncığa ulaşır. Bazı hastalarda elektrot, kapak yaprakçıklarının hareketini etkileyerek triküspit yetersizliğine katkıda bulunabilir.
Elektrot bulunan her hastaya TriClip uygulanamaz. Elektrodun konumu, kapakla ilişkisi ve klipsin güvenli yerleştirilip yerleştirilemeyeceği ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
TriClip İçin Hasta Seçimi
| Değerlendirilen özellik | Neden önemlidir? |
|---|---|
| Triküspit yetersizliğinin derecesi | İşlemin gerekliliğini değerlendirmeye yardımcı olur |
| Hastanın şikâyetleri | İşlemden beklenen yaşam kalitesi faydasını etkiler |
| Sağ karıncığın fonksiyonu | İleri ve geri dönüşümsüz hasarı belirlemeye yardımcı olur |
| Kapak yaprakçıkları arasındaki açıklık | Klipsle yakalamanın mümkün olup olmadığını gösterir |
| Kaçağın yeri | Klipsin yerleştirileceği bölgeyi belirler |
| Kalp pili elektrodu | İşlem planlamasını zorlaştırabilir |
| Pulmoner hipertansiyon | Sağ kalbin yükünü ve işlem riskini etkiler |
| Böbrek ve karaciğer fonksiyonları | Sağ kalp yetersizliğinin organlara etkisini gösterir |
| Cerrahi risk | TriClip ile ameliyat arasındaki seçimi etkiler |
| Genel yaşam beklentisi | İşlemden anlamlı klinik fayda beklenmesini gerektirir |
MitraClip ve TriClip Kimlere Uygun Olmayabilir?
Kapak yetersizliğinin ileri olması tek başına klips işlemi için yeterli değildir. Bazı hastalarda kapak yapısı klipsle onarıma uygun olmayabilir veya işlemden anlamlı fayda beklenmeyebilir.
Uygun olmayabilecek durumlar şunlardır:
- Kapak yetersizliğinin hafif veya orta düzeyde olması
- Şikâyetlerin kapak hastalığıyla ilişkili olmaması
- Aktif kalp kapağı enfeksiyonu
- Kalp içerisinde aktif pıhtı bulunması
- Kapak yaprakçıklarının klipsle tutulamayacak yapıda olması
- İleri derecede kapak kireçlenmesi
- İşlem sonrasında ciddi kapak darlığı gelişme riski
- Geri dönüşümsüz ileri kalp kası hasarı
- Çok ileri pulmoner damar hastalığı
- İşlemden klinik fayda beklenmeyecek kadar ağır ek hastalık
- Hastanın yaşam beklentisinin oldukça sınırlı olması
- Acil cerrahi müdahale gerektiren farklı bir kalp hastalığı
- Aynı seansta cerrahiyle düzeltilmesi gereken birden fazla kapak sorunu
Bu faktörlerin bir kısmı kesin engel değildir. Karar, hastanın genel durumu ve kapak anatomisi doğrultusunda kişiye özel verilmelidir.
MitraClip İçin Anatomik Uygunluk Nasıl Belirlenir?
MitraClip işleminin başarısı açısından kapak yaprakçıklarının klips tarafından güvenli şekilde tutulabilmesi gerekir.
Değerlendirilen başlıca anatomik özellikler şunlardır:
- Mitral kaçağın yeri
- Kaçağın genişliği
- Kapak yaprakçıklarının uzunluğu
- Yaprakçıkların hareketi
- Sarkma veya lif kopmasının boyutu
- Yaprakçıklardaki kireçlenme
- Mitral kapak alanı
- Başlangıçtaki kapak basınç farkı
- Kaçak sayısı
- Daha önce kapak ameliyatı yapılıp yapılmadığı
Klips yerleştirildikten sonra mitral kapak açıklığı küçüleceği için işlem öncesinde kapakta darlık bulunup bulunmadığı dikkatle incelenir.
TriClip İçin Anatomik Uygunluk Nasıl Belirlenir?
Triküspit kapak geniş ve hareketli bir yapıya sahiptir. İleri yetersizlikte kapak yaprakçıkları birbirinden uzaklaşabilir.
TriClip planlamasında şu özellikler incelenir:
- Kaçağın yeri
- Kapak yaprakçıkları arasındaki mesafe
- Yaprakçıkların uzunluğu ve hareketi
- Triküspit kapak halkasının genişliği
- Sağ karıncığın boyutu
- Kalp pili elektrodunun konumu
- Kapak yaprakçıklarında kireçlenme
- Görüntüleme kalitesi
- Pulmoner arter basıncı
- Alt ve üst ana toplardamarların yapısı
Kapak yaprakçıkları arasındaki mesafe çok fazlaysa klipsle yeterli tutunma sağlanamayabilir.
MitraClip ve TriClip Öncesinde Hangi Tetkikler Yapılır?
İşlem öncesinde hastanın kalp kapağı, kalp odacıkları, damar yapısı ve genel sağlık durumu ayrıntılı biçimde değerlendirilir.
Transtorasik Ekokardiyografi
Göğüs üzerinden yapılan standart ekokardiyografiyle:
- Kapak yetersizliğinin derecesi
- Kalp odacıklarının büyüklüğü
- Kalbin kasılma gücü
- Akciğer damar basıncı
- Diğer kapakların durumu
- Sağ ve sol karıncık fonksiyonları
incelenir.
Transözofageal Ekokardiyografi
Yemek borusundan yapılan transözofageal ekokardiyografi, kapak yaprakçıklarını daha ayrıntılı gösterir.
MitraClip değerlendirmesinde:
- Kaçağın yeri
- Yaprakçıkların uzunluğu
- Tutunma alanı
- Mitral kapak alanı
- Kapaktaki kireçlenme
incelenebilir.
TriClip planlamasında ise triküspit kapak yaprakçıkları, kaçağın yeri ve kalp pili elektrotlarıyla ilişki değerlendirilir.
Koroner Anjiyografi
Hastanın yaşı ve kalp damar hastalığı riski doğrultusunda koroner damarlar değerlendirilebilir.
Önemli damar darlığı saptanırsa kapak işleminden önce veya farklı bir seansta stent uygulanması gündeme gelebilir.
Sağ Kalp Kateterizasyonu
Özellikle triküspit yetersizliği, ileri kalp yetersizliği veya pulmoner hipertansiyon bulunan hastalarda sağ kalp kateterizasyonu gerekebilir.
Bu işlemle:
- Akciğer atardamar basıncı
- Sağ kulakçık basıncı
- Kalbin pompaladığı kan miktarı
- Pulmoner damar direnci
doğrudan ölçülebilir.
Kan Tetkikleri
İşlem öncesinde:
- Böbrek fonksiyonları
- Karaciğer fonksiyonları
- Kansızlık
- Pıhtılaşma değerleri
- Elektrolitler
- Enfeksiyon göstergeleri
değerlendirilir.
MitraClip Nasıl Yapılır?
MitraClip işlemi genellikle kateter laboratuvarında veya hibrit ameliyathanede gerçekleştirilir.
Kasık Toplardamarından Giriş Yapılması
Kasık bölgesindeki femoral toplardamardan damar sistemine girilir. İşlem sırasında kullanılan kateterler toplardamar üzerinden sağ kulakçığa ilerletilir.
Sol Kulakçığa Geçilmesi
Mitral kapak kalbin sol tarafında bulunduğundan, sağ ve sol kulakçık arasındaki duvarda kontrollü bir geçiş oluşturulur. Bu aşamaya transseptal geçiş adı verilir.
Klipsin Mitral Kapağa İlerletilmesi
Kateter sistemi sol kulakçıktan mitral kapağa yönlendirilir. İşlem, röntgen ve transözofageal ekokardiyografi eşliğinde gerçekleştirilir.
Klips, kaçağın en belirgin olduğu bölgenin üzerine konumlandırılır.
Kapak Yaprakçıklarının Yakalanması
Mitral kapağın ön ve arka yaprakçıkları klipsin kolları arasına alınır. Yaprakçıkların yeterli biçimde tutulduğu kontrol edilir.
Kaçak miktarı ve mitral kapaktaki basınç farkı yeniden ölçülür. Sonuç uygun bulunursa klips serbest bırakılır.
Gerekli durumlarda farklı bir bölgeye ikinci veya ek klips yerleştirilebilir.
TriClip Nasıl Yapılır?
TriClip işleminde de genellikle kasık toplardamarından giriş yapılır.
Sağ Kulakçığa Ulaşılması
Kateter sistemi alt ana toplardamar üzerinden sağ kulakçığa ilerletilir. Triküspit kapak kalbin sağ tarafında bulunduğundan kulakçıklar arası geçiş yapılması gerekmez.
Klipsin Triküspit Kapağa Yönlendirilmesi
Klips sistemi görüntüleme eşliğinde triküspit kapağın üzerine getirilir. Kaçağın en yoğun olduğu bölge belirlenir.
Kapak Yaprakçıklarının Birleştirilmesi
Uygun triküspit kapak yaprakçıkları klipsle yakalanarak birbirine yaklaştırılır. Kaçak miktarı ve kapaktaki basınç farkı kontrol edilir.
Sonuç uygun bulunursa klips bırakılır. Gerekli hastalarda birden fazla klips kullanılabilir.
MitraClip ve TriClip Açık Kalp Ameliyatı mıdır?
Hayır. MitraClip ve TriClip açık kalp ameliyatı değildir.
Bu işlemler sırasında çoğunlukla:
- Göğüs kafesi açılmaz.
- Kalp durdurulmaz.
- Kalp-akciğer makinesi kullanılmaz.
- Doğal kapak çıkarılmaz.
- Kateterler kasık toplardamarından ilerletilir.
- Kapak yaprakçıkları özel klipslerle birbirine yaklaştırılır.
Bununla birlikte işlemlerin kapalı yöntemle yapılması tamamen risksiz oldukları anlamına gelmez. Deneyimli bir ekip, ileri görüntüleme ve gerektiğinde cerrahi destek sunabilecek hastane altyapısı gerekir.
İşlem Sırasında Hasta Uyutulur mu?
MitraClip işlemi çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir. Bunun nedenlerinden biri, işlem boyunca transözofageal ekokardiyografi kullanılmasıdır.
TriClip işleminde de görüntüleme gereksinimi ve hastanın durumuna göre genel anestezi veya uygun sedasyon yöntemi kullanılabilir.
Anestezi şekli;
- İşlemin beklenen süresi
- Hastanın solunum durumu
- Kullanılacak görüntüleme yöntemi
- Hastanın genel sağlık durumu
dikkate alınarak belirlenir.
MitraClip ve TriClip İşlemleri Ne Kadar Sürer?
İşlem süresi kapak anatomisine, kaçağın yerine, görüntüleme kalitesine ve kullanılacak klips sayısına göre değişir.
Tek klipsin yeterli olduğu bir işlemle birden fazla klips gereken karmaşık bir işlemin süresi aynı değildir.
Hazırlık, anestezi, kapak değerlendirmesi ve işlem sonrası kontroller toplam süreyi etkiler. Bu nedenle her hasta için sabit bir süre vermek doğru olmaz.
MitraClip ve TriClip İşlemlerinin Avantajları
Uygun hastalarda bu işlemlerin sağlayabileceği başlıca avantajlar şunlardır:
- Açık kalp ameliyatı gerektirmemesi
- Göğüs kemiğinin açılmaması
- Kalbin durdurulmaması
- Daha kısa iyileşme süresi sağlayabilmesi
- Cerrahi riski yüksek hastalara seçenek sunması
- Kapak kaçağının azaltılabilmesi
- Nefes darlığı ve ödem gibi şikâyetlerin hafifletilebilmesi
- Günlük hareket kapasitesinin desteklenmesi
- Yaşam kalitesinin artırılabilmesi
- Uygun hastalarda kalp yetersizliği yatışlarının azaltılmasına katkı sağlaması
Bu faydalar her hasta için garanti edilemez. Sonuç; kapağın yapısı, kalp kasının durumu ve eşlik eden hastalıklara göre değişir.
MitraClip ve TriClip İşlemlerinin Riskleri
Her girişimsel kalp işleminde olduğu gibi MitraClip ve TriClip uygulamalarının da riskleri bulunur.
Olası riskler şunlardır:
- Kasık damarında kanama veya morarma
- Damar hasarı
- Kalp ritim bozukluğu
- Kalp duvarında hasar
- Kalp zarında sıvı veya kan birikmesi
- Kapak yaprakçığında hasar
- Klipsin tek yaprakçıktan ayrılması
- Klipsin yer değiştirmesi
- Kapak kaçağının yeterince azalmaması
- Kapakta darlık oluşması
- Kalp içerisinde pıhtı
- İnme veya sistemik emboli
- Enfeksiyon
- Böbrek fonksiyonlarında bozulma
- Kan nakli gereksinimi
- Acil cerrahi müdahale ihtiyacı
- Ölüm
Risk düzeyi hastanın genel durumu, kapak anatomisi, kalp fonksiyonu ve işlemin karmaşıklığına göre değişebilir.
Klipsin Tek Yaprakçıktan Ayrılması Nedir?
Klipsin iki kapak yaprakçığını birlikte tutması amaçlanır. Nadir durumlarda klips bir yaprakçığa tutunmaya devam ederken diğer yaprakçıktan ayrılabilir.
Bu durum tek yaprakçık cihaz bağlantısı olarak adlandırılır.
Böyle bir durumda:
- Kapak kaçağı yeniden artabilir.
- Ek klips uygulanması değerlendirilebilir.
- Hasta yakın takip edilebilir.
- Uygun hastalarda cerrahi gerekebilir.
Bu komplikasyonun riski, kapak yaprakçıklarının yapısı ve klipsin tutunma alanıyla ilişkilidir.
İşlem Sonrasında Kapak Kaçağı Tamamen Biter mi?
MitraClip ve TriClip işlemlerinin amacı kapak yetersizliğini klinik açıdan anlamlı düzeyde azaltmaktır. Kaçağın her hastada tamamen ortadan kalkması mümkün olmayabilir.
İşlem sırasında:
- Kalan kaçak miktarı
- Kalp odacıklarındaki basınç
- Kapakta oluşan basınç farkı
- Klipsin konumu
birlikte değerlendirilir.
Bazen kaçağı tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak, kapakta darlığa yol açabilir. Bu nedenle amaç en düşük kaçak ile güvenli kapak açıklığı arasında uygun dengeyi sağlamaktır.
MitraClip ve TriClip Sonrasında Hastanede Kalmak Gerekir mi?
İşlem sonrasında hastanın:
- Kalp ritmi
- Tansiyonu ve nabzı
- Solunum durumu
- Böbrek fonksiyonları
- Kasık damar giriş bölgesi
- Kapak kaçağının derecesi
- Klipsin konumu
takip edilir.
Komplikasyon gelişmeyen hastalar genellikle kısa süre içinde taburcu edilebilir. Hastanede kalış süresi hastanın yaşı, kalp yetersizliği düzeyi ve işlem sonrasındaki bulgulara göre değişir.
İşlem Sonrasında İlaç Kullanılır mı?
MitraClip veya TriClip sonrasında kullanılacak ilaçlar hastanın pıhtılaşma ve kanama riskine göre belirlenir.
Hastada atriyal fibrilasyon bulunuyorsa kan sulandırıcı tedaviye devam edilmesi gerekebilir. Başka bir nedenle kan sulandırıcı kullanmayan hastalarda belirli bir süre kan pulcuklarının kümelenmesini önleyen ilaçlar planlanabilir.
Ayrıca kalp yetersizliği için kullanılan ilaçlar çoğunlukla devam eder. Kapak kaçağının azaltılmış olması, kalp yetersizliği ilaçlarının kendiliğinden bırakılabileceği anlamına gelmez.
İşlem sonrasında hiçbir ilaç hekim önerisi olmadan bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
İşlem Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
Taburculuk sonrasında şu noktalara dikkat edilmesi önerilebilir:
- İlaçları düzenli kullanmak
- Kasık giriş bölgesini kontrol etmek
- İlk günlerde ağır kaldırmamak
- Yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınmak
- Günlük yürüyüşleri kademeli artırmak
- Tansiyon ve nabız takibi yapmak
- Kilo değişikliklerini izlemek
- Bacaklardaki şişmeyi takip etmek
- Kontrol randevularını aksatmamak
- Diş ve ağız sağlığına dikkat etmek
- Yeni bir işlem öncesinde kalpte klips bulunduğunu bildirmek
Yeni veya artan nefes darlığı, bayılma, göğüs ağrısı, uzun süren çarpıntı ya da kasıkta durmayan kanama olması durumunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
MitraClip ve TriClip Sonrası Kontroller
Takip sürecinde genel olarak:
- Hastanın şikâyetleri
- Günlük hareket kapasitesi
- EKG
- Ekokardiyografi
- Klipsin konumu
- Kalan kapak kaçağı
- Kalp odacıklarının boyutları
- Kalbin pompalama fonksiyonu
- Akciğer damar basıncı
- Böbrek ve karaciğer fonksiyonları
- Kullanılan ilaçlar
değerlendirilir.
Kalbin işlem sonrasında yeniden şekillenmesi zaman alabilir. Bu nedenle sonuç yalnızca taburculuk öncesi yapılan ekokardiyografiyle değerlendirilmez.
MitraClip ile Cerrahi Mitral Kapak Onarımının Karşılaştırılması
| Özellik | MitraClip | Cerrahi mitral kapak onarımı |
|---|---|---|
| Uygulama yolu | Kasık toplardamarından kateterle | Göğüs kafesi açılarak |
| Kalp-akciğer makinesi | Genellikle kullanılmaz | Çoğunlukla kullanılır |
| Doğal kapak | Klipsle onarılır | Cerrahi tekniklerle onarılır |
| Göğüste kesi | Yoktur | Vardır |
| İyileşme süresi | Genellikle daha kısadır | Cerrahi iyileşme gerekir |
| Cerrahi riski yüksek hasta | Önemli bir seçenek olabilir | Riskli olabilir |
| Kaçağı tamamen giderme olasılığı | Anatomiye göre değişir | Uygun hastada daha kapsamlı olabilir |
| Eşlik eden sorunları düzeltme | Sınırlıdır | Bypass veya diğer kapaklar aynı anda ele alınabilir |
| Her hastaya uygunluk | Hayır | Cerrahi açıdan uygun hastalarda daha geniştir |
Genç, cerrahi riski düşük ve dayanıklı bir cerrahi onarım yapılabilecek primer mitral yetersizliği hastalarında cerrahi yaklaşım daha uygun olabilir.
TriClip ile Cerrahi Triküspit Kapak Onarımının Karşılaştırılması
| Özellik | TriClip | Cerrahi triküspit kapak onarımı |
|---|---|---|
| Uygulama yolu | Kasık toplardamarından | Cerrahi yöntemle |
| Göğüste kesi | Yoktur | Vardır |
| Kalp-akciğer makinesi | Genellikle kullanılmaz | Çoğunlukla kullanılır |
| İyileşme | Daha kısa olabilir | Cerrahi iyileşme gerektirir |
| Cerrahi riski yüksek hastalar | Seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir | Riskli olabilir |
| Kapak halkasına müdahale | Yapılmaz | Cerrahi halka yerleştirilebilir |
| Eşlik eden sorunların düzeltilmesi | Sınırlıdır | Diğer kapaklar aynı anda ele alınabilir |
| Anatomik uygunluk | Yaprakçıkların klipsle tutulması gerekir | Daha geniş onarım seçenekleri bulunabilir |
TriClip’in daha az girişimsel olması, her hastada cerrahiden üstün olduğu anlamına gelmez. Yöntem seçimi Kalp Ekibi tarafından yapılmalıdır.
MitraClip ve TriClip Hakkında Sık Sorulan Sorular
MitraClip açık kalp ameliyatı mıdır?
Hayır. MitraClip çoğunlukla kasık toplardamarından ilerletilen kateterlerle uygulanır. Göğüs kafesi açılmaz ve kalp durdurulmaz.
TriClip açık kalp ameliyatı mıdır?
Hayır. TriClip de kateter temelli bir işlemdir. Genellikle kasık toplardamarından sağ kalbe ulaşılır.
MitraClip kalp kapağını değiştirir mi?
Hayır. MitraClip mevcut mitral kapağı çıkarmaz veya değiştirmez. Kapak yaprakçıklarını birbirine yaklaştırarak kaçağı azaltmayı amaçlar.
TriClip kalp kapağını değiştirir mi?
Hayır. TriClip triküspit kapağı değiştirmez. Mevcut kapak yaprakçıkları klips yardımıyla birbirine yaklaştırılır.
Klips kalpte ömür boyu kalır mı?
Evet. Yerleştirilen klips kalıcı olarak kalpte bırakılır. Rutin olarak çıkarılması gerekmez.
Birden fazla klips kullanılabilir mi?
Evet. Kapak kaçağının genişliğine ve işlem sırasında elde edilen sonuca göre birden fazla klips kullanılabilir.
Klips sayısı işlem öncesinde kesin olarak belirlenemeyebilir. Nihai karar işlem sırasındaki görüntüleme ve ölçümlere göre verilir.
MitraClip kimlere yapılmaz?
Mitral kapak anatomisi klipsle tutmaya uygun olmayan, aktif kapak enfeksiyonu bulunan, kalp içerisinde pıhtı saptanan veya işlemden anlamlı fayda beklenmeyen hastalarda uygulanmayabilir.
Cerrahi riski düşük ve dayanıklı cerrahi onarım yapılabilecek bazı hastalarda öncelikli seçenek ameliyat olabilir.
TriClip kimlere yapılmaz?
Kapak yaprakçıkları arasındaki açıklığın çok geniş olduğu, klipsin tutunamayacağı veya ileri sağ kalp hasarı nedeniyle işlemden fayda beklenmeyeceği hastalarda uygun olmayabilir.
İşlem sonrasında nefes darlığı hemen düzelir mi?
Bazı hastalar erken dönemde iyileşme hissedebilir. Ancak kalbin ve dolaşım sisteminin yeni duruma uyum sağlaması zaman alabilir.
Şikâyetlerin devam etmesinde akciğer hastalığı, kalp kası hasarı ve diğer kapak sorunları da etkili olabilir.
MitraClip kalp yetersizliğini tamamen iyileştirir mi?
Hayır. MitraClip mitral kaçağı azaltarak kalbin üzerindeki yükü hafifletmeyi amaçlar. Kalp kasındaki temel hastalığı tamamen ortadan kaldırmaz.
Kalp yetersizliği ilaçlarına ve düzenli takibe devam edilmesi gerekir.
TriClip bacaklardaki şişliği azaltır mı?
Triküspit kaçağın azaltılması, uygun hastalarda toplardamar basıncının ve sıvı birikiminin azalmasına katkı sağlayabilir.
Ancak böbrek, karaciğer ve ileri sağ kalp sorunları nedeniyle ödem tamamen ortadan kalkmayabilir.
MitraClip sonrasında tekrar mitral yetersizliği gelişebilir mi?
Evet. Zaman içerisinde kapak yapısı, kalp kasının durumu veya klips çevresindeki kaçak değişebilir.
Düzenli ekokardiyografi kontrolleri bu nedenle önemlidir.
TriClip sonrasında triküspit yetersizliği tekrar artabilir mi?
Bazı hastalarda zaman içerisinde kalan kaçağın derecesi artabilir. Sağ karıncığın ve kapak halkasının genişlemeye devam etmesi bu duruma katkıda bulunabilir.
MitraClip sonrasında kalp ameliyatı yapılabilir mi?
Gerekli durumlarda cerrahi değerlendirilebilir. Ancak daha önce klips yerleştirilmiş olması cerrahi planlamayı etkileyebilir.
Cerrahi onarımın mümkün olup olmadığı, kapak dokusunun durumuna göre belirlenir. Bazı hastalarda kapak değişimi gerekebilir.
MitraClip veya TriClip sonrasında MR çekilebilir mi?
Günümüzde kullanılan klips sistemleri belirli koşullar altında MR görüntülemeyle uyumlu olabilir.
MR öncesinde klipsin marka ve model bilgileri sağlık ekibiyle paylaşılmalıdır.
MitraClip sonrasında diş tedavisi yapılabilir mi?
Diş tedavisi yapılabilir. Ancak hastanın diş hekimine kalbinde kapak klipsi bulunduğunu bildirmesi gerekir.
Belirli diş işlemleri öncesinde koruyucu antibiyotik kullanımı, hastanın durumuna göre değerlendirilebilir.
MitraClip işleminin başarı oranı nedir?
Tek bir başarı oranı bütün hastalar için geçerli değildir. Teknik başarı kadar kaçağın ne ölçüde azaldığı, kapakta darlık gelişip gelişmediği ve hastanın yaşam kalitesindeki değişim de değerlendirilir.
Sonuçlar kapak anatomisine, kalp fonksiyonlarına ve hastanın genel durumuna göre değişir.
MitraClip veya TriClip Kararı Nasıl Verilir?
İşlem kararı yalnızca ekokardiyografide ileri kapak yetersizliği görülmesine dayanmaz.
MitraClip için şu sorular değerlendirilir:
- Mitral yetersizliği gerçekten ileri düzeyde mi?
- Yetersizlik primer mi, sekonder mi?
- Hastanın şikâyetleri kapak kaçağıyla ilişkili mi?
- Sekonder yetersizlikte ilaçlar ve cihaz tedavileri düzenlendi mi?
- Kapak yaprakçıkları klipsle tutmaya uygun mu?
- İşlem sonrasında mitral darlık gelişme riski var mı?
- Cerrahi risk ne düzeyde?
- İşlemden yaşam kalitesi veya hastane yatışı açısından fayda bekleniyor mu?
TriClip için ise şu sorular yanıtlanmalıdır:
- Triküspit yetersizliği ne kadar ileri?
- Hastada sağ kalp yetersizliği belirtileri var mı?
- İlaç tedavisine rağmen ödem ve nefes darlığı devam ediyor mu?
- Sağ karıncık fonksiyonu ne durumda?
- Pulmoner hipertansiyon ileri düzeyde mi?
- Kapak yaprakçıkları klipsle tutulabilir mi?
- Kalp pili elektrodu işleme engel oluşturuyor mu?
- Cerrahi risk ne düzeyde?
- İşlemden anlamlı bir klinik fayda bekleniyor mu?
MitraClip ve TriClip İşlemlerinde Kalp Ekibinin Önemi
MitraClip ve TriClip kararı, farklı uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirmesini gerektirir.
Kalp Ekibinde:
- Girişimsel kardiyoloji uzmanı
- Kalp ve damar cerrahisi uzmanı
- Kalp kapak görüntüleme uzmanı
- Kalp yetersizliği uzmanı
- Anestezi uzmanı
- Gerektiğinde elektrofizyoloji, nefroloji ve göğüs hastalıkları uzmanları
yer alabilir.
Ekip, hastanın kapak yapısını, kalp fonksiyonlarını, cerrahi riskini ve uzun dönem beklentilerini birlikte değerlendirir.
MitraClip ve TriClip’te Kişiye Özel Yaklaşım
MitraClip ve TriClip, ileri kapak yetersizliği bulunan uygun hastalarda açık kalp ameliyatı olmadan kapağın onarılmasına imkân sağlayan gelişmiş girişimsel yöntemlerdir.
MitraClip, ileri mitral yetersizliği bulunan ve özellikle cerrahi riski yüksek olan seçilmiş hastalarda değerlendirilir. Sekonder mitral yetersizliğinde işlem öncesinde kalp yetersizliği tedavisinin mümkün olan en uygun düzeye getirilmesi önemlidir.
TriClip ise ileri triküspit yetersizliği, sağ kalp yetersizliği belirtileri ve yüksek cerrahi riski bulunan uygun hastalarda gündeme gelebilir.
Her iki işlemde de temel amaç yalnızca ekokardiyografide görülen kaçağı azaltmak değildir. Amaç;
- Hastanın nefes darlığını ve ödemini azaltmak
- Günlük hareket kapasitesini desteklemek
- Kalbin üzerindeki yükü hafifletmek
- Yaşam kalitesini artırmak
- Uygun hastalarda kalp yetersizliği yatışlarını azaltmaya katkı sağlamak
olarak özetlenebilir.
Doğru hasta seçimi, ayrıntılı kapak görüntülemesi, deneyimli bir Kalp Ekibi ve düzenli takip, MitraClip ve TriClip sürecinin temel unsurlarıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. MitraClip veya TriClip uygunluğu; hastanın muayenesi, ekokardiyografi bulguları, kalp fonksiyonları, cerrahi riski ve Kalp Ekibi değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir.