Anjiyoplasti ve Stent Yerleştirme

Anjiyoplasti ve stent yerleştirme, kalbi besleyen koroner damarlarda oluşan darlık veya tıkanıklıkların tedavisinde kullanılan girişimsel bir yöntemdir. Bu işlem sayesinde damar içerisindeki kan akımı yeniden sağlanır ve kalp kasının yeterli oksijen alması hedeflenir.

Günümüzde koroner arter hastalığının tedavisinde en sık uygulanan yöntemlerden biridir ve halk arasında sıklıkla “damara stent takılması” olarak bilinir.

Koroner Damar Hastalığı Nedir?

Kalbi besleyen damarların içerisinde zamanla yağ, kolesterol ve kalsiyum birikmesi sonucu plaklar oluşabilir. Bu plaklar damarın daralmasına veya tamamen tıkanmasına neden olabilir.

Damar darlığı ilerledikçe:

• Göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Efor kapasitesinde azalma
• Kalp krizi

gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Anjiyoplasti Nedir?

Anjiyoplasti, daralmış veya tıkanmış damarların özel bir balon yardımıyla genişletilmesi işlemidir.

İşlem sırasında dar bölgeye yerleştirilen küçük bir balon şişirilerek damar açılır ve kan akımı artırılır.

Ancak yalnızca balonla yapılan tedavilerde damar tekrar daralabileceği için günümüzde çoğu zaman stent yerleştirilmesi de uygulanmaktadır.

Stent Nedir?

Stent, daralmış damarın açık kalmasını sağlamak amacıyla kullanılan ince metal örgü yapısında bir tüptür.

Balon yardımıyla damar içerisinde açılan stent, damar duvarına yerleşir ve damarın yeniden daralma riskini azaltır.

Stent yerleştirildikten sonra damar içerisinde kalıcı olarak kalır.

Anjiyoplasti ve Stent İşlemi Hangi Durumlarda Yapılır?

Bu tedavi aşağıdaki durumlarda uygulanabilir:

• Koroner damar darlıkları
• Göğüs ağrısı (anjina)
• Kalp krizi sırasında
• Kalp krizinin önlenmesi amacıyla
• Efor testinde ciddi bozukluk saptanması
• Koroner BT anjiyografi veya anjiyografide önemli damar darlığı görülmesi

Anjiyoplasti ve Stent İşlemi Nasıl Yapılır?

İşlem genellikle anjiyografi laboratuvarında gerçekleştirilir.

İşlem Aşamaları

1. Damar Girişi

Doktor:

• El bileğindeki radyal arterden veya
• Kasıktaki femoral arterden

damar girişini sağlar.

2. Kateter Yerleştirilmesi

İnce kateterler yardımıyla kalp damarlarına ulaşılır.

3. Darlığın Görüntülenmesi

Kontrast madde verilerek darlığın yeri ve derecesi belirlenir.

4. Balon Anjiyoplasti

Dar bölgeye yerleştirilen özel balon şişirilerek damar genişletilir.

5. Stent Yerleştirilmesi

Çoğu hastada aynı bölgede stent açılarak damar desteklenir ve kalıcı açıklık sağlanır.

İşlem süresi genellikle 30 dakika ile 2 saat arasında değişebilir.

Stent Çeşitleri Nelerdir?

İlaç Kaplı Stentler

Günümüzde en sık kullanılan stent türüdür.

Özellikleri:

• Yeniden daralma riskini azaltır.
• Damar içerisinde kontrollü ilaç salınımı yapar.
• Uzun dönem başarı oranları yüksektir.

Metal Stentler

Bazı özel durumlarda tercih edilebilir ancak günümüzde daha az kullanılmaktadır.

Stent Takıldıktan Sonra Neler Değişir?

Başarılı bir işlem sonrasında:

• Kalbe giden kan akımı artar.
• Göğüs ağrısı azalabilir veya tamamen kaybolabilir.
• Nefes darlığında düzelme görülebilir.
• Egzersiz kapasitesi artabilir.
• Kalp krizi riski azaltılabilir.

Ancak stent takılması damar hastalığının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının sürdürülmesi büyük önem taşır.

Stent Sonrası İlaç Kullanımı Neden Önemlidir?

Stent takılan hastalarda kan sulandırıcı ilaçlar hayati önem taşır.

Bu ilaçlar:

• Stent içerisinde pıhtı oluşmasını önler.
• Stentin sağlıklı şekilde iyileşmesini sağlar.
• Kalp krizi riskini azaltır.

Doktor önerisi olmadan ilaçların kesilmesi ciddi sonuçlara yol açabilir.

Stent Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

• İlaçlar düzenli kullanılmalıdır.
• Sigara bırakılmalıdır.
• Tansiyon kontrol altında tutulmalıdır.
• Diyabet tedavisi düzenli sürdürülmelidir.
• Kolesterol seviyeleri takip edilmelidir.
• Düzenli egzersiz yapılmalıdır.
• Kalp dostu beslenme alışkanlıkları benimsenmelidir.
• Kardiyoloji kontrolleri aksatılmamalıdır.

Anjiyoplasti ve Stent İşleminin Riskleri Var Mıdır?

Bu işlem günümüzde oldukça güvenli kabul edilmektedir. Ancak her girişimsel işlemde olduğu gibi bazı riskler bulunmaktadır.

Bunlar arasında:

• Kanama
• Morarma
• Damar hasarı
• Alerjik reaksiyon
• Kalp ritim bozuklukları
• Stent içinde pıhtı oluşumu
• Nadiren kalp krizi veya inme

yer alabilir.

Deneyimli merkezlerde bu komplikasyonlar oldukça düşük oranlarda görülmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Stent takılması ameliyat mıdır?

Hayır. Stent işlemi açık kalp ameliyatı değildir. Damar yoluyla yapılan girişimsel bir tedavidir.

Stent takıldıktan sonra normal yaşama dönülebilir mi?

Evet. Hastaların büyük çoğunluğu kısa süre içerisinde günlük yaşamlarına ve işlerine dönebilmektedir.

Stent ömür boyu kalır mı?

Evet. Stent damar içerisinde kalıcı olarak yerleşir ve çıkarılması gerekmez.

Stent takıldıktan sonra tekrar damar tıkanabilir mi?

Stent takılan bölgede veya başka damarlarda zaman içerisinde yeni darlıklar gelişebilir. Bu nedenle düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları önemlidir.

Bir hastaya birden fazla stent takılabilir mi?

Evet. Darlığın sayısına ve yerine göre aynı seansta veya farklı zamanlarda birden fazla stent yerleştirilebilir.

Sonuç

Anjiyoplasti ve stent yerleştirme, koroner damar darlıklarının tedavisinde etkili ve güvenilir bir yöntemdir. Kalbe giden kan akımını artırarak göğüs ağrısını azaltabilir, yaşam kalitesini yükseltebilir ve uygun hastalarda kalp krizi riskini azaltabilir. Tedavinin uzun dönem başarısı için ilaçların düzenli kullanılması, risk faktörlerinin kontrol altına alınması ve düzenli kardiyoloji takibi büyük önem taşımaktadır.