Patent Foramen Ovale (PFO)

Patent Foramen Ovale (PFO), kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasında doğumdan sonra kapanması gereken küçük açıklığın açık kalması durumudur. PFO doğuştan gelen bir kalp yapısal farklılığıdır ve toplumda oldukça yaygın görülür.

Her dört yetişkinden yaklaşık birinde PFO bulunabilir. Çoğu kişi hayatı boyunca herhangi bir belirti yaşamaz ve PFO’su olduğunu bilmeden yaşamını sürdürebilir.

Foramen Ovale Nedir?

Anne karnındaki dönemde bebeğin akciğerleri henüz çalışmadığı için kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasında “foramen ovale” adı verilen doğal bir açıklık bulunur.

Bu açıklık sayesinde kan, akciğerlere gitmeden doğrudan dolaşıma katılır.

Doğumdan sonra akciğerler çalışmaya başladığında bu açıklığın kendiliğinden kapanması beklenir. Ancak bazı kişilerde bu kapanma tam gerçekleşmez ve açıklık açık kalır. Bu duruma Patent Foramen Ovale (PFO) adı verilir.

PFO Belirti Verir mi?

Çoğu PFO herhangi bir belirtiye neden olmaz ve tesadüfen tespit edilir.

Ancak bazı kişilerde şu durumlarla ilişkilendirilebilir:

• Nedeni açıklanamayan inme (kriptojenik inme)
• Geçici iskemik atak (GİA)
• Migren atakları
• Dalgıç hastalığı (dekompresyon hastalığı)
• Nadir durumlarda nefes darlığı

PFO’nun bulunması her zaman hastalığa neden olduğu anlamına gelmez.

PFO Neden Önemlidir?

Normalde toplardamarlarda oluşabilecek küçük pıhtılar akciğerlerde filtre edilir. Ancak PFO bulunan kişilerde bazı pıhtılar kalbin sağ tarafından sol tarafına geçebilir ve buradan beyin damarlarına ulaşabilir.

Bu durum:

• İnme
• Geçici felç
• Beyin damarlarında tıkanıklık

riskini artırabilir.

Özellikle genç yaşta nedeni açıklanamayan inme geçiren hastalarda PFO araştırılması önemlidir.

PFO Nasıl Teşhis Edilir?

Ekokardiyografi (EKO)

PFO tanısında en sık kullanılan yöntemdir.

Kontrastlı Ekokardiyografi (Kabarcık Testi)

Damardan verilen serum içerisine küçük hava kabarcıkları eklenir.

Bu yöntemle:

• Sağ ve sol kulakçık arasındaki geçiş gösterilebilir.
• PFO’nun varlığı daha net değerlendirilebilir.

Transözofageal Ekokardiyografi (TEE)

Yemek borusundan yapılan özel ultrason incelemesidir.

PFO’nun boyutu ve yapısı daha ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.

Transkraniyal Doppler

Bazı hastalarda pıhtı geçiş riskini değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.

PFO Hangi Durumlarda Tedavi Edilir?

Her PFO’nun kapatılması gerekmez.

Tedavi kararı aşağıdaki faktörlere göre verilir:

• Daha önce inme geçirilmiş olması
• İnmenin başka bir nedeninin bulunamaması
• PFO’nun büyük olması
• Sağdan sola belirgin geçiş bulunması
• PFO ile ilişkili yüksek riskli anatomik özelliklerin bulunması

Karar genellikle kardiyoloji ve nöroloji uzmanlarının birlikte yaptığı değerlendirme sonucunda verilir.

PFO Kapatma İşlemi Nedir?

PFO kapatma işlemi, açık kalan açıklığın özel bir cihaz kullanılarak kapatılmasıdır.

Bu işlem günümüzde çoğunlukla ameliyatsız yöntemlerle yapılmaktadır.

PFO Kapatma İşlemi Nasıl Yapılır?

İşlem anjiyografi laboratuvarında gerçekleştirilir.

İşlem Aşamaları

1. Kasık damarından ince bir kateter ile giriş yapılır.
2. Kateter kalbin sağ kulakçığına ilerletilir.
3. PFO bölgesine ulaşılır.
4. Şemsiye benzeri özel bir kapatma cihazı yerleştirilir.
5. Cihaz açıklığın iki tarafını kapatarak geçişi engeller.

İşlem genellikle 30-60 dakika sürmektedir.

PFO Kapatma İşleminin Avantajları Nelerdir?

• Açık kalp ameliyatı gerektirmez.
• Hastanede kalış süresi kısadır.
• İyileşme hızlıdır.
• Uygun hastalarda tekrarlayan inme riskini azaltabilir.
• Başarı oranı yüksektir.

PFO Kapatıldıktan Sonra Ne Olur?

Yerleştirilen cihaz zamanla kalp dokusu ile kaplanır ve kalbin bir parçası haline gelir.

İşlem sonrasında:

• Kan sulandırıcı ilaçlar belirli süre kullanılabilir.
• Düzenli kontroller yapılır.
• Ekokardiyografi ile cihazın durumu takip edilir.

Çoğu hasta kısa süre içerisinde normal yaşamına dönebilir.

PFO Kapatma İşleminin Riskleri Var Mıdır?

PFO kapatma işlemi genel olarak güvenli kabul edilmektedir.

Ancak nadir de olsa:

• Kanama
• Damar yaralanması
• Kalp ritim bozuklukları
• Cihazın yer değiştirmesi
• Pıhtı oluşumu
• Enfeksiyon

gibi komplikasyonlar görülebilir.

Bu riskler deneyimli merkezlerde oldukça düşüktür.

Sık Sorulan Sorular

PFO kalp deliği midir?

PFO, doğumdan sonra kapanması gereken doğal bir açıklığın açık kalmasıdır. Halk arasında “kalpte delik” olarak ifade edilse de yapısal olarak bazı doğumsal kalp deliklerinden farklıdır.

PFO olan herkesin inme riski yüksek midir?

Hayır. PFO bulunan kişilerin büyük çoğunluğu hayatları boyunca herhangi bir sorun yaşamaz.

PFO kapatılması herkese önerilir mi?

Hayır. Tedavi kararı hastanın klinik durumuna ve risk değerlendirmesine göre verilir.

PFO kapatma işlemi ameliyat mıdır?

Hayır. İşlem damar yoluyla yapılan girişimsel bir tedavidir ve açık kalp ameliyatı gerektirmez.

Sonuç

Patent Foramen Ovale (PFO), kalbin kulakçıkları arasında doğum sonrası kapanması gereken açıklığın açık kalması durumudur. Çoğu kişide herhangi bir belirti oluşturmasa da bazı hastalarda nedeni açıklanamayan inme ile ilişkili olabilir. Uygun hastalarda uygulanan PFO kapatma işlemi, tekrarlayan inme riskini azaltabilen etkili ve güvenli bir tedavi seçeneğidir. Tedavi kararı, kardiyoloji ve nöroloji uzmanlarının ortak değerlendirmesi sonucunda kişiye özel olarak verilmelidir.