Eğik masa testi (Tilt Table Test), özellikle nedeni açıklanamayan bayılma ve bayılma hissinin değerlendirilmesinde kullanılan tanısal testlerden biridir. Test sırasında hastanın yatay pozisyondan kontrollü şekilde dik pozisyona getirilmesiyle kan basıncı, kalp hızı ve belirtilerde meydana gelen değişiklikler izlenir.
Bayılma, yani senkop, tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkmaz. Vazovagal senkop, tansiyon düşmesi, kalp ritim bozuklukları, bazı kalp hastalıkları ve farklı sağlık sorunları bayılmaya neden olabilir.
Özellikle ilk değerlendirmelerde kesin bir neden bulunamayan hastalarda, bayılmanın vücudun pozisyon değişikliğine verdiği yanıtla ilişkili olup olmadığının araştırılması gerekebilir. Tilt Table Test, bu değerlendirmede kullanılan yöntemlerden biridir.
Eğik Masa (Tilt Table) Testi Nedir?
Tilt Table Test, hastanın güvenli bir şekilde sabitlendiği özel bir masa üzerinde yatay pozisyondan belirli bir açıyla dik pozisyona getirilmesi sırasında kalp ritmi ve kan basıncındaki değişikliklerin takip edildiği bir testtir.
Testin temel amacı, ayağa kalkmaya benzer pozisyon değişikliği sırasında vücudun dolaşım sisteminin nasıl tepki verdiğini değerlendirmektir.
Özellikle vazovagal senkop veya ortostatik kan basıncı değişiklikleri düşünülen hastalarda tanısal değerlendirmeye katkı sağlayabilir.
Tilt Table Testi Neden Yapılır?
Bayılmanın nedeni her zaman yalnızca standart muayene ve rutin tetkiklerle ortaya çıkmayabilir.
Özellikle:
- Tekrarlayan bayılma,
- Bayılma öncesinde baş dönmesi veya göz kararması,
- Uzun süre ayakta kalmakla ortaya çıkan şikâyetler,
- Sıcak ortamda bayılma,
- Duygusal stres sonrası bayılma,
- Açıklanamayan senkop,
- Ayağa kalkınca belirgin baş dönmesi
gibi durumlarda doktor tarafından Tilt Table Test değerlendirilebilir.
Testin gerekip gerekmediği hastanın öyküsü ve yapılan diğer incelemelerin sonuçlarına göre belirlenir.
Tilt Table Testi Hangi Bayılma Türlerinde Kullanılır?
Eğik masa testi özellikle refleks senkop, vazovagal senkop ve bazı ortostatik intolerans tablolarının değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Test sırasında hastanın pozisyonu değiştirilirken kan basıncı ve kalp hızı takip edilir. Belirli bir pozisyonda hastanın tipik şikâyetlerinin ortaya çıkması ve buna eşlik eden dolaşım değişikliklerinin görülmesi tanısal değerlendirmeye katkı sağlayabilir.
Ancak test sonucunun tek başına bayılmanın tüm nedenlerini ortaya koyması beklenmez.
Vazovagal Senkop ile Tilt Table Testinin İlişkisi
Vazovagal senkop, bazı kişilerde uzun süre ayakta kalma, sıcak ortam, ağrı, korku veya yoğun duygusal stres gibi tetikleyiciler sonrasında ortaya çıkabilir.
Bayılmadan önce:
- Bulantı,
- Terleme,
- Sıcaklık hissi,
- Baş dönmesi,
- Göz kararması,
- Halsizlik
gibi belirtiler görülebilir.
Tilt Table Testi sırasında benzer fizyolojik koşullar kontrollü şekilde oluşturularak hastanın kan basıncı ve kalp hızındaki değişiklikler değerlendirilir.
Tilt Table Testi Nasıl Uygulanır?
Test genellikle özel olarak tasarlanmış hareketli bir masa üzerinde gerçekleştirilir.
İlk olarak hasta masaya yatırılır. Güvenlik amacıyla vücudun belirli bölgelerinden destek veya sabitleme uygulanabilir.
Kalp ritmini takip etmek için EKG bağlantıları yapılır ve kan basıncı düzenli aralıklarla ölçülür.
Daha sonra masa kontrollü biçimde belirli bir açıya yükseltilerek hastanın dik pozisyona yakın bir konuma gelmesi sağlanır.
Test boyunca hastanın:
- Kalp hızı,
- Kalp ritmi,
- Kan basıncı,
- Baş dönmesi,
- Bulantı,
- Terleme,
- Göz kararması,
- Bayılma hissi
gibi durumları takip edilir.
Tilt Table Testi Sırasında Hasta Ayakta mı Durur?
Hasta normal şekilde ayakta durmaz.
Kişi özel bir masanın üzerinde bulunur ve güvenli şekilde desteklenir. Masa kontrollü olarak eğilerek vücudun pozisyonu değiştirilir.
Bu sayede ayağa kalkma sırasında meydana gelen dolaşım değişiklikleri kontrollü bir ortamda değerlendirilebilir.
Tilt Table Testinde Kalp Ritmi İzlenir mi?
Evet.
Test sırasında EKG ile kalp ritmi takip edilir. Bunun yanında kan basıncı da düzenli olarak ölçülür.
Böylece pozisyon değişikliği sırasında ortaya çıkan kalp hızı ve tansiyon değişiklikleri birlikte değerlendirilir.
Bu özellik, bayılma sırasında yalnızca tansiyonun değil, kalp ritminin de değerlendirilmesine olanak sağlar.
Tilt Table Testinde Tansiyon Neden Ölçülür?
Pozisyon değişikliği sırasında kanın vücuttaki dağılımı değişir. Sağlıklı bir dolaşım sistemi bu değişikliğe çeşitli mekanizmalarla uyum sağlar.
Bazı kişilerde ise ayağa kalkmaya benzer pozisyon değişikliği sırasında kan basıncında belirgin düşüş meydana gelebilir.
Tilt Table Testi sırasında bu değişikliklerin ortaya çıkıp çıkmadığı takip edilir.
Tilt Table Testinde Kalp Hızı Neden Takip Edilir?
Kalp hızı, pozisyon değişikliğine verilen dolaşım yanıtının önemli göstergelerinden biridir.
Bazı hastalarda pozisyon değişikliği sırasında kalp hızında belirgin değişiklikler görülebilir.
Bu nedenle test sırasında kan basıncı ile birlikte kalp hızının ve ritminin sürekli değerlendirilmesi önemlidir.
Test Sırasında Bayılma Gerçekleşir mi?
Testin amacı hastayı mutlaka bayıltmak değildir.
Ancak test sırasında kişinin bayılmaya neden olan fizyolojik yanıtı ortaya çıkarsa baş dönmesi, göz kararması, bulantı veya bayılma meydana gelebilir.
Bu nedenle test sağlık ekibinin gözetiminde ve gerekli takip olanakları bulunan bir ortamda gerçekleştirilir.
Hasta belirgin şekilde rahatsız olduğunda veya gerekli görüldüğünde test sonlandırılabilir.
Tilt Table Testi Sırasında Çarpıntı Olur mu?
Bazı hastalarda test sırasında kalp hızındaki değişiklikler nedeniyle çarpıntı hissedilebilir.
Çarpıntının ortaya çıkması halinde EKG kaydı üzerinden kalp ritmi değerlendirilir.
Ancak testin temel amacı kalp ritim bozukluğunu araştırmaktan ziyade, pozisyon değişikliğine karşı kan basıncı ve kalp-dolaşım yanıtını değerlendirmektir.
Ritim bozukluğu şüphesi ayrıca değerlendiriliyorsa Holter, Loop Recorder veya gerekli durumlarda EPS gibi farklı yöntemler gündeme gelebilir.
Tilt Table Testi ile EPS Aynı Test midir?
Hayır.
Tilt Table Testi, özellikle pozisyon değişikliğine bağlı kan basıncı ve kalp hızı değişikliklerini değerlendirmek amacıyla kullanılır.
Elektrofizyolojik çalışma (EPS) ise kalbin elektriksel sisteminin özel kateterlerle doğrudan incelendiği girişimsel bir işlemdir.
Dolayısıyla iki test farklı sorulara yanıt verir.
Ritim bozukluğunun elektriksel mekanizmasının doğrudan araştırılması gerektiğinde uygun hastalarda EPS – Elektrofizyolojik Çalışma değerlendirilebilir.
Tilt Table Testi ile Holter Arasındaki Fark Nedir?
Holter EKG, kalp ritmini günlük yaşam sırasında belirli bir süre boyunca takip eder.
Tilt Table Testi ise kontrollü bir pozisyon değişikliği sırasında vücudun dolaşım ve kalp hızı yanıtını değerlendirir.
Bu nedenle:
Holter: Günlük yaşamda ortaya çıkan ritim bozukluklarını yakalamaya yardımcı olur.
Tilt Table: Pozisyon değişikliğine bağlı dolaşım ve kalp hızı yanıtını değerlendirmeye yardımcı olur.
Bir hastada hangi yöntemin kullanılacağı, bayılmanın özelliklerine göre belirlenir.
Holter Normal Çıkarsa Tilt Table Testi Yapılır mı?
Gerekli görülen hastalarda yapılabilir.
Holter sırasında herhangi bir ritim bozukluğu saptanmaması, bayılmanın mutlaka vazovagal olduğu anlamına gelmez.
Eğer hastanın öyküsü pozisyon değişikliği veya refleks senkop ihtimalini düşündürüyorsa, doktor Tilt Table Testini değerlendirebilir.
Açıklanamayan Bayılmalarda Loop Recorder Ne Zaman Kullanılır?
Bayılma atakları çok seyrek gerçekleşiyorsa, kısa süreli EKG veya Holter ile olay sırasında kalp ritmini kaydetmek zor olabilir.
Bu gibi durumlarda uygun hastalarda implante edilebilir Loop Recorder ile uzun süreli ritim takibi yapılabilir.
Sitemap'ta bulunan İmplante Edilebilir Loop Recorder sayfasında bu yöntem hakkında ayrıntılı bilgiler yer almaktadır.
Loop Recorder ile amaç, bayılma meydana geldiği sırada kalp ritminde önemli bir değişiklik olup olmadığını değerlendirmektir.
Tilt Table Testi ile Loop Recorder Aynı Amaçla mı Kullanılır?
Hayır.
İki yöntem farklı bilgiler sağlar.
Tilt Table Testi, pozisyon değişikliğine karşı dolaşım sisteminin verdiği yanıtı değerlendirmeye yardımcı olur.
Loop Recorder ise uzun süre boyunca kalp ritmini kaydederek bayılma sırasında ortaya çıkabilecek ritim bozukluklarını yakalamaya yardımcı olur.
Bu nedenle bazı hastalarda bir yöntem, bazı hastalarda ise diğer yöntem daha uygun olabilir.
Tilt Table Testi Öncesinde Hazırlık Nasıl Yapılır?
Test öncesindeki hazırlık, uygulanacak protokole ve hastanın durumuna göre değişebilir.
Hastaya işlem öncesinde:
- Açlık süresi,
- Kullanılan ilaçlar,
- Test öncesi sıvı tüketimi,
- Kıyafet seçimi,
- Test sırasında yapılması gerekenler
konusunda özel talimatlar verilebilir.
Özellikle düzenli kullanılan ilaçların testten önce bırakılması veya değiştirilmesi gerekiyorsa bu karar doktor tarafından verilmelidir.
Tilt Table Testi Ne Kadar Sürer?
Testin süresi uygulanan protokole göre değişebilir.
Hazırlık, dinlenme ve pozisyon değişikliği aşamaları birlikte değerlendirilir.
Bazı hastalarda test daha kısa sürede tamamlanırken, bazı durumlarda gözlem süresinin uzatılması gerekebilir.
Bu nedenle hastaya kesin süre, uygulanacak test protokolü belirlendikten sonra söylenir.
Tilt Table Testi Ağrılı mıdır?
Genellikle ağrılı bir işlem değildir.
Hastanın özel bir masa üzerinde sabitlenmesi ve pozisyonunun değiştirilmesi sırasında rahatsızlık hissi oluşabilir.
Test sırasında baş dönmesi, bulantı, terleme veya bayılma hissi meydana gelebilir. Bunlar ortaya çıktığında sağlık ekibine bilgi verilmesi gerekir.
Tilt Table Testi Güvenli midir?
Tilt Table Testi kontrollü bir ortamda, hastanın kalp ritmi ve kan basıncı izlenerek gerçekleştirilir.
Test sırasında belirgin belirtiler ortaya çıkarsa sağlık ekibi müdahale edebilir ve gerekli olduğunda test sonlandırılabilir.
Bununla birlikte her tıbbi testte olduğu gibi kişisel riskler bulunabilir. Testin uygunluğu hastanın genel durumu ve mevcut hastalıkları değerlendirilerek belirlenir.
Tilt Table Testi Kimlere Yapılabilir?
Test özellikle nedeni tam olarak açıklanamayan senkop veya presenkop yaşayan ve vazovagal veya ortostatik mekanizmadan şüphelenilen seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.
Ancak her bayılma yaşayan kişiye otomatik olarak Tilt Table Testi yapılmaz.
Doktor öncelikle bayılmanın öyküsünü ve diğer klinik bulguları değerlendirir.
Tilt Table Testi Sonucu Nasıl Değerlendirilir?
Test sırasında elde edilen:
- Kan basıncı değişiklikleri,
- Kalp hızı değişiklikleri,
- EKG bulguları,
- Hastanın yaşadığı belirtiler,
- Belirtilerin ortaya çıktığı zaman
birlikte değerlendirilir.
Özellikle hastanın günlük yaşamda tarif ettiği bayılma öncesi belirtilerin test sırasında ortaya çıkıp çıkmadığı da önem taşıyabilir.
Test sonucunun hastanın klinik öyküsüyle birlikte yorumlanması gerekir.
Pozitif Tilt Table Testi Ne Anlama Gelir?
Pozitif bir test sonucu, uygulanan test protokolü sırasında belirli kan basıncı, kalp hızı ve semptom değişikliklerinin ortaya çıktığını gösterebilir.
Ancak pozitif Tilt Table Testi tek başına her bayılmanın kesin nedenini açıklamaz.
Sonuç hastanın öyküsü, fizik muayenesi ve diğer tetkikleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Negatif Tilt Table Testi Ne Anlama Gelir?
Negatif sonuç, test sırasında beklenen yanıtın ortaya çıkmadığını gösterir.
Ancak bu sonuç da bayılmanın tüm olası nedenlerini dışlamaz.
Bayılma şikâyeti devam ediyorsa doktor, hastanın durumuna göre farklı tanısal yöntemleri değerlendirebilir.
Kalp Kaynaklı Bayılma ile Vazovagal Senkop Nasıl Ayrılır?
Bayılmanın kalp kaynaklı mı yoksa refleks mekanizmalarla mı ilişkili olduğunu belirlemek için olayın özellikleri önemlidir.
Vazovagal senkopta sıcak, stres, ağrı veya uzun süre ayakta kalma gibi tetikleyiciler bulunabilir. Bayılmadan önce bulantı, terleme, baş dönmesi veya göz kararması görülebilir.
Kalp kaynaklı senkopta ise bazı ritim bozuklukları veya yapısal kalp hastalıkları rol oynayabilir. Özellikle ani başlayan, öncesinde belirgin uyarıcı belirti olmayan veya egzersiz sırasında gerçekleşen bayılmaların kardiyak açıdan değerlendirilmesi önemlidir.
Tilt Table Testi, bu değerlendirme sürecinde özellikle refleks ve pozisyonla ilişkili mekanizmalar hakkında bilgi sağlayabilir.
Bayılma Sırasında Kalp Ritmi Normal İse Ne Olur?
Bayılma sırasında kalp ritminin normal olması, olayın ritim bozukluğundan kaynaklanma ihtimalini değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Ancak tek bir kayıt üzerinden kesin sonuca varmak her zaman mümkün değildir.
Bayılmanın nedeni belirlenemiyorsa hastanın diğer bulguları değerlendirilerek daha uzun süreli ritim takibi veya farklı testler planlanabilir.
Tilt Table Testi Kalp Ritim Bozukluğunu Tespit Eder mi?
Tilt Table Testi doğrudan bir ritim bozukluğu tanı testi değildir.
Test sırasında EKG ile kalp ritmi takip edilse de temel amaç pozisyon değişikliğine karşı kalp ve dolaşım sisteminin verdiği yanıtı değerlendirmektir.
Belirli bir ritim bozukluğundan şüpheleniliyorsa Holter, uzun süreli ritim takibi veya uygun hastalarda EPS gibi farklı yöntemler kullanılabilir.
Bayılma Şikâyetinde Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalıdır?
Özellikle aşağıdaki durumlarda bayılmanın nedeni araştırılmalıdır:
- Tekrarlayan bayılma,
- Açıklanamayan bilinç kaybı,
- Çarpıntıyla birlikte bayılma,
- Egzersiz sırasında bayılma,
- Bilinen kalp hastalığı,
- Ailede ani kardiyak ölüm öyküsü,
- Bayılma sırasında göğüs ağrısı veya nefes darlığı,
- Bayılma sonrasında uzun süren bilinç bulanıklığı.
Bayılmanın nedeni kişiden kişiye değişebileceği için uygun tanısal yaklaşım doktor tarafından belirlenmelidir.
Sonuç
Eğik Masa (Tilt Table) Testi, özellikle nedeni açıklanamayan bayılma ve bayılma hissinin değerlendirilmesinde kullanılan tanısal yöntemlerden biridir.
Test sırasında hasta özel bir masa üzerinde güvenli şekilde desteklenir ve yatay pozisyondan kontrollü olarak dik pozisyona getirilir. Bu sırada EKG, kalp hızı ve kan basıncı takip edilir.
Amaç, pozisyon değişikliği sırasında ortaya çıkabilecek dolaşım ve kalp hızı değişikliklerini değerlendirmek ve özellikle vazovagal senkop veya bazı ortostatik durumlar hakkında tanısal bilgi elde etmektir.
Tilt Table Testi, Holter veya EPS ile aynı amaçla kullanılmaz. Holter günlük yaşam sırasında kalp ritmini takip ederken EPS kalbin elektriksel sisteminin kateterlerle doğrudan incelenmesini sağlar. Çok seyrek meydana gelen bayılmalarda ise uygun hastalarda Loop Recorder ile uzun süreli ritim takibi değerlendirilebilir.
Önemli olan, test sonucunun tek başına yorumlanmamasıdır. Bayılmanın nasıl gerçekleştiği, öncesindeki belirtiler, tetikleyiciler, mevcut kalp hastalıkları ve diğer tetkik sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle tekrarlayan veya nedeni açıklanamayan bayılma yaşayan kişilerde, hangi testin gerekli olduğuna kardiyolojik değerlendirme sonrasında karar verilmesi en doğru yaklaşımdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tilt Table Testi nedir?
Tilt Table Testi, hastanın yatay pozisyondan kontrollü şekilde dik pozisyona getirilmesi sırasında kalp hızı, EKG ve kan basıncındaki değişikliklerin takip edildiği tanısal bir testtir.
Tilt Table Testi neden yapılır?
Özellikle nedeni açıklanamayan bayılma ve bayılma hissinin değerlendirilmesinde, vazovagal senkop ve bazı ortostatik durumların araştırılmasına yardımcı olmak amacıyla yapılabilir.
Tilt Table Testi sırasında bayılmak normal midir?
Testin amacı hastayı bayıltmak değildir. Ancak bayılmaya neden olan fizyolojik yanıt ortaya çıkarsa baş dönmesi veya bayılma gelişebilir ve sağlık ekibi tarafından takip edilir.
Tilt Table Testi ağrılı mıdır?
Genellikle ağrılı değildir. Ancak masa üzerinde sabitlenme ve pozisyon değişikliği sırasında rahatsızlık hissedilebilir.
Tilt Table Testi sırasında EKG çekilir mi?
Evet. Kalp ritmi ve kalp hızındaki değişiklikleri takip etmek amacıyla EKG kullanılır.
Tilt Table Testinde tansiyon neden ölçülür?
Pozisyon değişikliği sırasında kan basıncında meydana gelebilecek düşüş veya diğer değişiklikleri değerlendirmek için ölçülür.
Tilt Table Testi vazovagal senkopu gösterir mi?
Test, vazovagal senkopla uyumlu fizyolojik yanıtların değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Ancak sonuç hastanın öyküsü ve diğer bulgularıyla birlikte yorumlanır.
Tilt Table Testi pozitif çıkarsa ne olur?
Pozitif sonuç, test sırasında belirli kan basıncı, kalp hızı ve semptom değişikliklerinin ortaya çıktığını gösterebilir. Sonuç doktor tarafından klinik bulgularla birlikte değerlendirilir.
Tilt Table Testi negatif çıkarsa bayılmanın nedeni bulunmuş olur mu?
Hayır. Negatif sonuç, test sırasında beklenen yanıtın ortaya çıkmadığını gösterir ve bayılmanın diğer nedenleri ayrıca değerlendirilir.
Tilt Table Testi ile Holter arasındaki fark nedir?
Holter günlük yaşam sırasında kalp ritmini uzun süre takip eder. Tilt Table Testi ise kontrollü pozisyon değişikliği sırasında dolaşım ve kalp hızı yanıtını değerlendirir.
Tilt Table Testi ile EPS aynı mıdır?
Hayır. EPS, kalbin elektriksel sistemini kateterlerle doğrudan inceleyen girişimsel bir işlemdir. Tilt Table Testi ise pozisyon değişikliğine karşı dolaşım yanıtını değerlendirir.
Holter normal çıkarsa Tilt Table Testi yapılabilir mi?
Hastanın öyküsü vazovagal veya ortostatik bir mekanizmayı düşündürüyorsa, gerekli görülen durumlarda Tilt Table Testi değerlendirilebilir.
Loop Recorder ile Tilt Table Testi arasındaki fark nedir?
Tilt Table Testi kontrollü pozisyon değişikliği sırasında fizyolojik yanıtı değerlendirir. Loop Recorder ise uzun süre boyunca kalp ritmini takip ederek bayılma sırasında ortaya çıkabilecek ritim bozukluklarını kaydetmeye yardımcı olur.
Tilt Table Testi herkes için gerekli midir?
Hayır. Testin gerekip gerekmediği bayılmanın özellikleri, hastanın tıbbi öyküsü ve yapılan diğer incelemelerin sonuçlarına göre belirlenir.
