Elektrofizyolojik çalışma (EPS) sırasında bazı hastalarda çarpıntıya neden olan ritim bozukluğunun kontrollü şekilde ortaya çıkarılması gerekebilir. İlk bakışta kalpte bilerek ritim bozukluğu başlatılması endişe verici görünse de bu işlem, elektrofizyoloji laboratuvarında kontrollü koşullar altında ve sürekli kalp ritmi takibi eşliğinde gerçekleştirilir.
EPS'nin amaçlarından biri, hastanın günlük yaşamında zaman zaman ortaya çıkan ancak standart EKG veya Holter sırasında yakalanamayan ritim bozukluğunun mekanizmasını ortaya çıkarmaktır. Bunun için kalbin elektriksel sistemi özel kateterlerle değerlendirilir ve gerekli durumlarda kontrollü elektriksel uyarılar uygulanır.
Özellikle SVT, AVNRT, AVRT ve bazı diğer taşikardilerde, ritmin nasıl başladığını ve hangi elektriksel mekanizma üzerinden devam ettiğini anlamak tanı ve tedavi planlaması açısından önemli olabilir.
EPS Sırasında Çarpıntı Atağı Neden Başlatılır?
EPS sırasında ritim bozukluğu oluşturulmasının temel amacı aritminin mekanizmasını belirlemektir.
Günlük yaşamda birkaç dakika süren bir çarpıntı atağı hastaneye gelindiğinde tamamen sona ermiş olabilir. Bu durumda çekilen EKG normal olabilir. Holter kaydı sırasında da atak meydana gelmemişse ritim bozukluğunun türünü kesin olarak belirlemek zorlaşabilir.
EPS sırasında kontrollü elektriksel uyarılar kullanılarak şüphelenilen ritim bozukluğunun ortaya çıkıp çıkmadığı araştırılabilir.
Ritim ortaya çıktığında kalbin içerisinden alınan elektriksel kayıtlar sayesinde:
- Ritim nereden başlıyor?
- Elektriksel uyarı hangi yolu izliyor?
- Ritim neden devam ediyor?
- Anormal bir elektriksel yol var mı?
- Ablasyon yapılması gereken bir odak veya devre bulunuyor mu?
gibi sorular değerlendirilebilir.
EPS Sırasında Kalp Ritim Bozukluğu Nasıl Başlatılır?
EPS sırasında kalbin farklı bölgelerine yerleştirilen kateterler aracılığıyla elektriksel uyarılar verilebilir.
Bu uyarılar belirli protokoller doğrultusunda uygulanır. Amaç kalbin elektriksel sisteminin nasıl tepki verdiğini değerlendirmek ve gerekli durumlarda hastanın şikâyetlerine neden olan ritim bozukluğunu ortaya çıkarmaktır.
İşlem sırasında kalbin elektriksel aktivitesi sürekli olarak takip edilir.
Bu nedenle günlük yaşamda kendiliğinden ortaya çıkan bir çarpıntı atağından farklı olarak, EPS sırasında oluşturulan ritim kontrollü ve izlenen bir ortamda değerlendirilir.
EPS Sırasında Çarpıntı Başlatılması Güvenli midir?
Genel olarak, uygun hastalarda ve gerekli güvenlik önlemleri alınarak gerçekleştirilen EPS sırasında kontrollü ritim uyarılarının yapılması, işlemin standart elektrofizyolojik değerlendirme yöntemlerinden biridir.
Buradaki önemli nokta, işlemin elektrofizyoloji konusunda deneyimli ekip tarafından, sürekli ritim ve hastanın genel durumu izlenerek gerçekleştirilmesidir.
İşlem sırasında kalbin elektriksel aktivitesi yakından takip edilir. Ortaya çıkarılan ritmin özellikleri değerlendirilir ve gerektiğinde ritme yönelik müdahale yapılabilir.
Bununla birlikte EPS tamamen risksiz bir işlem değildir. Hastanın mevcut kalp hastalığı, ritim bozukluğunun türü ve işlemin amacı gibi faktörler değerlendirilerek işlem öncesinde kişisel risk profili belirlenir.
EPS Sırasında Oluşturulan Çarpıntı Ne Kadar Sürer?
Oluşturulan ritim bozukluğunun süresi, ritmin türüne ve işlemin amacına göre değişebilir.
Bazı ritimler kısa süre içerisinde değerlendirilip sonlandırılabilir. Bazı durumlarda ise ritim bozukluğu kendiliğinden sona erebilir veya sağlık ekibi tarafından uygun yöntemlerle sonlandırılabilir.
Amaç mümkün olduğunca uzun süre çarpıntı oluşturmak değildir.
Asıl hedef, ritim bozukluğunun elektriksel mekanizmasını ortaya çıkaracak yeterli bilgiyi elde etmektir.
EPS Sırasında Oluşturulan Ritim Nasıl Sonlandırılır?
EPS sırasında ortaya çıkan ritim bozukluğunun nasıl sonlandırılacağı ritmin türüne göre değişir.
Bazı taşikardiler kendiliğinden normale dönebilir. Bazı durumlarda ise farklı elektriksel uyarı teknikleri kullanılarak ritmin sonlandırılması mümkün olabilir.
Eğer ritim bozukluğu için ablasyon planlanıyorsa, aritminin mekanizması belirlendikten sonra tedavi aşamasına geçilebilir.
AVNRT'de Çarpıntı Atağı Neden Oluşturulur?
AVNRT, atriyoventriküler düğüm çevresindeki elektriksel iletim mekanizmasıyla ilişkili bir taşikardidir.
Hastanın günlük yaşamında ortaya çıkan çarpıntı sırasında EKG alınamamış olabilir. Bu durumda EPS sırasında kontrollü elektriksel uyarılarla AVNRT'nin ortaya çıkarılması tanının netleştirilmesine yardımcı olabilir.
Ritim ortaya çıktığında elektriksel kayıtlar ayrıntılı şekilde incelenir.
AVNRT doğrulanır ve hasta uygun bulunursa, aynı işlem sırasında kateter ablasyonu uygulanabilir.
AVNRT (Atriyoventriküler Nodal Reentran Taşikardi) hakkında site içerisinde ayrıntılı bilgiler bulunmaktadır.
SVT Sırasında Kontrollü Uyarı Neden Kullanılır?
Supraventriküler taşikardi (SVT), farklı elektriksel mekanizmalarla ortaya çıkabilen hızlı ritim bozukluklarını kapsar.
SVT atağı sırasında EKG alınamadığında yalnızca hastanın tarif ettiği çarpıntı üzerinden kesin ritim tanısı koymak mümkün olmayabilir.
EPS sırasında kontrollü elektriksel uyarılarla taşikardinin yeniden ortaya çıkarılması, ritmin mekanizmasının doğrudan incelenmesine yardımcı olabilir.
Bu değerlendirme, uygun hastalarda tedavinin planlanması açısından da önemlidir.
AVRT ve WPW'de Ritim Başlatılması Ne Sağlar?
AVRT, kalpte bulunan aksesuar bir elektriksel iletim yolunun rol oynayabildiği taşikardi mekanizmalarından biridir.
WPW sendromunda ise kalbin normal iletim sistemine ek bir aksesuar yol bulunabilir.
EPS sırasında kontrollü elektriksel uyarılar kullanılarak bu yolun elektriksel özellikleri değerlendirilebilir. Gerekli durumlarda taşikardi mekanizması ortaya çıkarılarak aksesuar yolun tedavi edilip edilmeyeceği planlanabilir.
AVRT ve WPW Sendromu sayfasında konu hakkında ayrıntılı bilgiler yer almaktadır.
EPS Sırasında Çarpıntı Hissedilir mi?
Ritim bozukluğu kontrollü şekilde oluşturulduğunda hasta çarpıntı hissedebilir.
Bu his, çoğu zaman hastanın günlük yaşamda yaşadığı çarpıntıya benzer olabilir. Bazı hastalarda kalp atımlarının hızlandığı, göğüste çarpma veya hızlı kalp atımı hissi oluşabilir.
Hastanın bu sırada hissettiği belirtiler de doktor için değerli bilgiler sağlayabilir.
Ancak EPS'nin temel amacı yalnızca hastanın çarpıntı hissini değerlendirmek değil, kalbin elektriksel kayıtlarını doğrudan incelemektir.
EPS Sırasında Hasta Ne Hisseder?
İşlemin başında damar giriş bölgesine lokal anestezi uygulanabilir.
Kateterlerin ilerletilmesi sırasında genellikle belirgin ağrı beklenmez. Elektriksel uyarılar sırasında ise bazı hastalar kısa süreli farklı hisler yaşayabilir.
Ritim bozukluğu oluşturulduğunda kalp atışlarının hızlandığı veya göğüste çarpıntı hissi oluşabileceği gibi bazı hastalar çok az şey hissedebilir.
Hissedilen belirtiler kişiden kişiye değişebilir.
EPS Sırasında Kalp Sürekli İzlenir mi?
Evet.
EPS'nin temel özelliklerinden biri, işlem boyunca hastanın kalp ritminin ve elektriksel aktivitesinin yakından takip edilmesidir.
Kalbin farklı bölgelerine yerleştirilen kateterlerden alınan elektriksel sinyaller değerlendirilirken hastanın genel durumu da takip edilir.
Bu nedenle EPS sırasında oluşturulan ritim bozukluğu, günlük yaşamda beklenmedik şekilde ortaya çıkan bir çarpıntıdan farklı olarak kontrollü bir tıbbi ortamda değerlendirilir.
EPS Sırasında Ritim Bozukluğu Kontrol Edilemezse Ne Olur?
EPS sırasında ortaya çıkan ritmin türüne göre farklı sonlandırma yöntemleri bulunabilir.
Elektriksel uyarı teknikleri, ilaç tedavisi veya gerektiğinde başka tıbbi müdahaleler ritmin sonlandırılması için kullanılabilir.
Hangi yöntemin kullanılacağı ortaya çıkan ritmin türüne ve hastanın durumuna göre belirlenir.
Bu nedenle EPS öncesinde hastanın genel durumu ve mevcut kalp hastalıkları ayrıntılı şekilde değerlendirilir.
EPS Sırasında Ciddi Ritim Bozukluğu Oluşabilir mi?
EPS sırasında amaç, hastanın mevcut şikâyetleriyle ilişkili ritim bozukluğunu kontrollü şekilde değerlendirmektir.
Bununla birlikte elektrofizyolojik işlemlerde farklı ritimlerin ortaya çıkma ihtimali bulunduğundan, işlem deneyimli bir ekip tarafından uygun izlem ve müdahale olanaklarının bulunduğu bir ortamda gerçekleştirilir.
Hastanın mevcut kalp hastalığı ve ritim bozukluğunun özellikleri, işlem öncesindeki risk değerlendirmesinde dikkate alınır.
Bu nedenle “EPS sırasında çarpıntı oluşturulması herkes için tamamen risksizdir” şeklinde genel bir ifade kullanmak doğru değildir.
EPS Sırasında Çarpıntı Başlatılması Tedavi İçin de Kullanılır mı?
Evet.
Ritim bozukluğu ortaya çıkarıldığında elektriksel mekanizma ayrıntılı olarak incelenebilir.
Eğer ritim bozukluğunun kaynağı belirlenir ve hastanın kateter ablasyonu için uygun olduğu değerlendirilirse, aynı işlem sırasında tedavi uygulanabilir.
Bu özellikle bazı supraventriküler taşikardilerde önemli bir avantajdır.
EPS ve Kateter Ablasyonu Birlikte Yapılabilir mi?
Uygun hastalarda evet.
EPS sırasında öncelikle ritim bozukluğunun mekanizması belirlenir. Daha sonra ablasyon için uygun bir hedef tespit edilirse tedaviye geçilebilir.
Bu nedenle bazı hastalarda EPS ile başlayan işlem, kateter ablasyonu ile aynı seansta devam edebilir.
Ablasyonun amacı ritim bozukluğuna neden olan anormal elektriksel odak veya devrenin etkisiz hale getirilmesidir.
Atriyal Fibrilasyonda Çarpıntı Başlatılması Aynı Şekilde mi Yapılır?
Atriyal fibrilasyon (AF), AVNRT veya AVRT gibi belirli bir devre üzerinden ilerleyen taşikardilerden farklı bir ritim bozukluğudur.
AF ablasyonu planlanan hastalarda elektrofizyolojik değerlendirme ve elektriksel haritalama farklı bir yaklaşım gerektirebilir.
Tedavi planı hastanın AF'sinin özelliklerine ve kalp yapısına göre belirlenir.
Atriyal Fibrilasyon Ablasyonu konusunda site içerisinde ayrıntılı bilgiler bulunmaktadır.
3 Boyutlu Haritalama EPS Sırasında Kullanılabilir mi?
Bazı ritim bozukluklarında 3 boyutlu elektroanatomik haritalama sistemlerinden yararlanılabilir.
Bu sistemler kalbin anatomik yapısı ile elektriksel aktivitesini birlikte değerlendirmeye yardımcı olur.
Ritim bozukluğu ortaya çıkarıldığında elektriksel aktivitenin kalbin hangi bölgesinde başladığı ve nasıl yayıldığı daha ayrıntılı şekilde incelenebilir.
Özellikle karmaşık ablasyon işlemlerinde bu teknoloji tedavi hedefinin belirlenmesine katkı sağlayabilir.
EPS Sırasında Çarpıntı Başlatılması Neden Kontrollü Yapılır?
EPS'de amaç hastayı gereksiz şekilde uzun süre ritim bozukluğu içerisinde bırakmak değildir.
Elektriksel uyarılar belirli bir değerlendirme amacı doğrultusunda uygulanır. Ritim ortaya çıktığında elektriksel kayıtlar alınır ve gerekli bilgiler elde edilir.
Ardından ritim uygun yöntemle sonlandırılır veya planlanan ablasyon işlemi gerçekleştirilir.
Bu yaklaşım, EPS'nin tanısal ve tedavi planlamasına yönelik kontrollü bir işlem olmasını sağlar.
EPS Öncesinde Doktora Hangi Bilgiler Verilmelidir?
İşlem öncesinde hastanın:
- Daha önce yaşadığı çarpıntıların özelliklerini,
- Çarpıntının ne kadar sürdüğünü,
- Atakların ne sıklıkta meydana geldiğini,
- Baş dönmesi veya bayılma olup olmadığını,
- Kullandığı ilaçları,
- Daha önce geçirdiği kalp işlemlerini,
- Bilinen kalp hastalıklarını
doktoruna aktarması önemlidir.
Daha önce çarpıntı sırasında çekilmiş EKG veya diğer ritim kayıtları varsa bunlar da değerlendirmeye alınabilir.
EPS Sırasında Çarpıntı Başlatılması Her Hastada Gerekli midir?
Hayır.
EPS sırasında kontrollü elektriksel uyarı uygulanıp uygulanmayacağı, işlemin amacına ve hastanın ritim bozukluğuna göre belirlenir.
Bazı hastalarda mevcut elektriksel kayıtlar tanı için yeterli olabilirken, bazı hastalarda ritim mekanizmasının ortaya çıkarılması için kontrollü uyarılar gerekli olabilir.
Dolayısıyla EPS sırasında mutlaka çarpıntı atağı başlatılması gerekir şeklinde bir kural bulunmaz.
Sonuç
EPS sırasında kalpte çarpıntı atağının kontrollü şekilde başlatılması, bazı ritim bozukluklarının mekanizmasını ortaya çıkarmak için kullanılan elektrofizyolojik değerlendirme yöntemlerinden biridir.
Özellikle günlük yaşamda ortaya çıkan ancak EKG veya Holter sırasında yakalanamayan SVT, AVNRT, AVRT ve bazı diğer taşikardilerin değerlendirilmesinde bu yaklaşım önemli bilgiler sağlayabilir.
İşlem sırasında özel kateterlerle kalbin elektriksel aktivitesi doğrudan kaydedilir. Gerekli durumlarda kontrollü elektriksel uyarılar uygulanarak ritim bozukluğunun ortaya çıkması sağlanabilir. Böylece ritmin başlangıcı, ilerlediği elektriksel yol ve mekanizması ayrıntılı olarak incelenebilir.
Uygun hastalarda ritim bozukluğu belirlendikten sonra aynı seansta kateter ablasyonu uygulanması da mümkün olabilir.
Bununla birlikte EPS tamamen risksiz bir işlem değildir ve kontrollü ritim uyarılarının gerekip gerekmediği hastanın durumuna göre belirlenir. İşlem öncesinde hastanın mevcut kalp hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve ritim bozukluğunun özellikleri değerlendirilir.
Özetle, EPS sırasında çarpıntı atağı başlatılmasının amacı hastayı gereksiz bir riske sokmak değil, ritim bozukluğunu kontrollü şartlarda ortaya çıkararak tanıyı netleştirmek ve gerekiyorsa uygun tedaviyi planlamaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
EPS sırasında neden çarpıntı başlatılır?
Ritim bozukluğunun elektriksel mekanizmasını ve kaynağını belirlemek amacıyla kontrollü şekilde çarpıntı atağı oluşturulabilir.
EPS sırasında kalp ritmi oluşturmak güvenli midir?
Uygun hastalarda, gerekli güvenlik önlemleri ve sürekli takip altında kontrollü elektriksel uyarılar uygulanabilir. Ancak EPS tamamen risksiz bir işlem değildir.
EPS sırasında oluşturulan çarpıntı ne kadar sürer?
Süre ritim bozukluğunun türüne ve işlemin amacına göre değişir. Amaç ritmi uzun süre devam ettirmek değil, gerekli elektriksel bilgileri elde etmektir.
EPS sırasında hasta çarpıntıyı hisseder mi?
Ritim bozukluğu oluşturulduğunda bazı hastalar kalp atışlarının hızlandığını veya göğüste çarpıntı olduğunu hissedebilir.
EPS sırasında oluşturulan ritim kendiliğinden geçer mi?
Bazı ritimler kendiliğinden sonlanabilir. Gerektiğinde elektriksel uyarılar, ilaçlar veya ritmin türüne uygun başka yöntemler kullanılabilir.
AVNRT tanısında EPS sırasında çarpıntı başlatılır mı?
Gerekli görülen durumlarda kontrollü elektriksel uyarılarla AVNRT'nin ortaya çıkarılması ve mekanizmasının değerlendirilmesi mümkün olabilir.
SVT Holterde yakalanmadıysa EPS yapılabilir mi?
Hastanın şikâyetleri ve diğer bulguları uygun bir SVT'yi düşündürüyorsa, gerekli görülen hastalarda EPS değerlendirilebilir.
WPW'de EPS sırasında neden ritim oluşturulabilir?
Aksesuar iletim yolunun elektriksel özelliklerini ve taşikardi mekanizmasını değerlendirmek amacıyla kontrollü uyarılar kullanılabilir.
EPS sırasında ablasyon yapılabilir mi?
Uygun hastalarda ritim bozukluğunun kaynağı belirlendikten sonra aynı seansta kateter ablasyonu uygulanabilir.
EPS sırasında ciddi ritim bozukluğu gelişebilir mi?
Elektrofizyolojik işlemlerde farklı ritimlerin ortaya çıkma ihtimali bulunabilir. Bu nedenle işlem uygun izlem ve müdahale olanaklarının bulunduğu bir ortamda gerçekleştirilir.
EPS sırasında 3 boyutlu haritalama kullanılır mı?
Bazı karmaşık ritim bozukluklarında elektriksel aktivitenin anatomik yapı üzerinde değerlendirilmesine yardımcı olmak amacıyla 3 boyutlu elektroanatomik haritalama kullanılabilir.
EPS sırasında hasta tamamen uyutulur mu?
Uygulanacak anestezi veya sedasyon yöntemi işlemin özelliklerine ve hastanın durumuna göre belirlenir.
EPS her hastada çarpıntı oluşturularak mı yapılır?
Hayır. Kontrollü elektriksel uyarı gerekip gerekmediği işlemin amacı ve hastanın ritim bozukluğuna göre belirlenir.
