Hantavirüs enfeksiyonu kalbi etkileyebilir. Özellikle hastalığın ağır seyrettiği kişilerde kalbin kasılma gücünde azalma, tansiyon düşüklüğü, dolaşım bozukluğu, ritim değişiklikleri ve şok gelişebilir. Ancak kalp etkilenmesi her hastada görülmez ve enfeksiyona neden olan hantavirüs türüne göre hastalığın klinik görünümü değişebilir.
Amerika kıtasında görülen bazı hantavirüs türleri, akciğerler ile kalbi birlikte etkileyen hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna yol açabilir. Avrupa ve Asya’da görülen türler ise daha çok böbrekleri ve damar sistemini etkileyen renal sendromlu kanamalı ateş tablosuyla ilişkilidir. Bununla birlikte böbrek ağırlıklı seyreden hantavirüs enfeksiyonlarında da tansiyon, dolaşım ve kalp ritmiyle ilgili sorunlar görülebilir.
Hantavirüsün ilk belirtileri grip, COVID-19 veya farklı viral enfeksiyonlarla karıştırılabilir. Buna karşılık hastalık bazı kişilerde kısa süre içerisinde ağırlaşarak ciddi nefes darlığına ve dolaşım yetmezliğine dönüşebilir. Bu nedenle yakın zamanda kemirgenlerle veya kemirgen atıklarıyla temas eden bir kişide ateş, kas ağrısı ve giderek artan nefes darlığı gelişmesi durumunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Hantavirüs Nedir?
Hantavirüsler, doğal taşıyıcıları çoğunlukla fare ve sıçan gibi kemirgenler olan bir virüs grubudur. Kemirgenler virüsü belirgin şekilde hastalanmadan taşıyabilir ve idrar, dışkı veya tükürükleri aracılığıyla çevreye yayabilir.
İnsanlara bulaşma çoğunlukla enfekte kemirgenlerin salgılarıyla kirlenmiş küçük parçacıkların havaya karışması ve solunması sonucunda gerçekleşir. Kemirgen atıklarıyla kirlenmiş yüzeylere dokunduktan sonra elin göz, ağız veya buruna götürülmesi de bulaşmaya neden olabilir. Daha seyrek olarak kemirgen ısırıklarıyla bulaşma görülebilir.
Riskin daha yüksek olabileceği ortamlar arasında şunlar bulunur:
- Uzun süre kapalı kalmış evler ve kulübeler
- Depolar, bodrumlar ve çatı araları
- Ahırlar ve tarım alanları
- Kemirgen istilası bulunan iş yerleri
- İyi havalandırılmayan kapalı alanlar
- Kemirgen yuvası veya dışkısı bulunan araçlar
- Orman ve kamp alanlarındaki kapalı barınaklar
Hantavirüs enfeksiyonları dünya genelinde aynı klinik tabloya yol açmaz. Hastalığın biçimi, virüs türüne ve coğrafi bölgeye göre farklılık gösterebilir.
Hantavirüs İnsandan İnsana Bulaşır mı?
Hantavirüslerin büyük bölümünde temel bulaşma yolu kemirgenden insana geçiştir. Avrupa ve Asya’da görülen hantavirüs türlerinde insandan insana bulaşma gösterilmemiştir.
Bununla birlikte Güney Amerika’da görülen Andes virüsünde, yakın ve uzun süreli temaslar sırasında sınırlı insandan insana bulaşma bildirilmiştir. Bu durum tüm hantavirüs türleri için geçerli değildir.
Dolayısıyla hantavirüs tanısı alan her kişinin çevresindeki insanlara hastalığı kolayca bulaştıracağı düşünülmemelidir. Bulaşma riski, virüs türüne ve temasın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Hantavirüs Kalbi Nasıl Etkileyebilir?
Hantavirüsün kalp üzerindeki etkisi tek bir mekanizmayla açıklanamaz. Ağır hastalarda akciğerler, damarlar, kalp kası ve dolaşım sistemi aynı anda etkilenebilir.
Damar Geçirgenliğinin Artması
Hantavirüs enfeksiyonunda bağışıklık sisteminin oluşturduğu yoğun yanıt, küçük damarların geçirgenliğini artırabilir. Sıvının damarların dışına çıkması sonucunda akciğerlerde sıvı birikimi ve dolaşımdaki etkili kan hacminde azalma gelişebilir.
Kalbe yeterli miktarda kan dönemediğinde kalbin pompalayabileceği kan miktarı azalır. Bu durum düşük tansiyon, doku kanlanmasında bozulma ve şoka yol açabilir. Hantavirüs kardiyopulmoner sendromunda ciddi kılcal damar kaçağı, akciğer ödemi ve kalp debisinde azalma hastalığın temel özellikleri arasındadır.
Kalp Kasılma Gücünün Azalması
Ağır hantavirüs enfeksiyonlarında kalp kasının kasılma gücü geçici veya ciddi biçimde azalabilir. Bu durum miyokard depresyonu olarak adlandırılır.
Kalp yeterli güçle kasılamadığında organlara gönderilen kan miktarı düşer. Hastada halsizlik, soğuk terleme, tansiyon düşüklüğü, bilinç bulanıklığı ve şok görülebilir.
CDC, ölümcül seyreden hantavirüs pulmoner sendromu vakalarında ciddi kalp kası baskılanması ve ilerleyen dolaşım çöküşünün görülebildiğini bildirmektedir.
Kalp Kası İltihabı
Bazı hantavirüs enfeksiyonlarında kalp kasında iltihabi değişiklikler görülebilir. Bu durum miyokardit olarak tanımlanır.
Miyokardit geliştiğinde:
- Kalbin kasılma gücü azalabilir.
- Göğüs ağrısı oluşabilir.
- Kalp ritmi değişebilir.
- Kalp yetersizliği belirtileri görülebilir.
- Tansiyon düşebilir.
- Ağır vakalarda dolaşım şoku gelişebilir.
Hantavirüsle ilişkili miyokardit her hastada görülmez. Kalp üzerindeki etkilenme, virüs türüne ve hastalığın ağırlığına göre değişebilir. Hantavirüs enfeksiyonunda gözlenen kalp kası iltihabının, ağır vakalardaki kalp kasılma bozukluğuna katkıda bulunabileceği gösterilmiştir.
Kalp Ritim Bozuklukları
Hantavirüs sırasında kalp hızı yükselip düşebilir veya farklı ritim bozuklukları ortaya çıkabilir.
Görülebilecek ritim değişiklikleri arasında:
- Sinüs taşikardisi
- Sinüs bradikardisi
- Supraventriküler taşikardi
- Ventriküler taşikardi
- Ventriküler fibrilasyon
- Elektriksel iletim bozuklukları
yer alabilir.
Ritim bozuklukları yalnızca virüsün kalp dokusu üzerindeki etkisinden kaynaklanmaz. Oksijen düşüklüğü, ağır tansiyon düşmesi, böbrek fonksiyon bozukluğu, elektrolit değişiklikleri ve yoğun bağışıklık yanıtı da ritmi etkileyebilir.
Ölümcül seyreden kardiyopulmoner sendromda ciddi kalp kası baskılanmasının ardından yavaş kalp ritmi, ventriküler taşikardi veya ventriküler fibrilasyon gelişebildiği bildirilmiştir. Böbrek ağırlıklı seyreden hantavirüs enfeksiyonlarında da belirgin bradikardi gibi ritim değişiklikleri rapor edilmiştir.
Oksijen Düşüklüğünün Kalbe Etkisi
Hantavirüs kardiyopulmoner sendromunda akciğerlerde sıvı birikmesi, kandaki oksijen seviyesinin hızla düşmesine neden olabilir.
Kalp kası yeterince oksijen alamadığında:
- Kalp hızı artabilir.
- Göğüs ağrısı oluşabilir.
- Kalp kasılma gücü azalabilir.
- Ritim bozuklukları gelişebilir.
- Kalbin iş yükü artabilir.
Önceden kalp-damar hastalığı bulunan kişiler, ciddi oksijen düşüklüğünden daha fazla etkilenebilir.
Böbrek Yetmezliği ve Elektrolit Değişiklikleri
Avrupa ve Asya’daki hantavirüs enfeksiyonlarında böbrek etkilenmesi daha belirgin olabilir. Akut böbrek hasarı geliştiğinde potasyum, sodyum ve sıvı dengesi bozulabilir.
Özellikle potasyum düzeyindeki ciddi değişiklikler:
- Kalp hızının yavaşlamasına,
- İletim bozukluklarına,
- Tehlikeli ventriküler ritimlere,
- Kalp durmasına
neden olabilir.
Bu nedenle böbrek tutulumunun ön planda olduğu hastalarda da kalp ritmi, tansiyon ve elektrolit değerleri yakından izlenmelidir. HFRS; damar geçirgenliğinde artış, tansiyon düşüklüğü, trombosit azalması ve akut böbrek hasarıyla seyredebilir.
Hantavirüsün Kalp Üzerindeki Etkileri
| Etkilenme biçimi | Kalpte ve dolaşımda oluşturabileceği sonuç |
|---|---|
| Damar geçirgenliğinin artması | Dolaşımdaki kan hacminde azalma ve tansiyon düşüklüğü |
| Akciğerde sıvı birikmesi | Oksijen düşüklüğü ve kalbin iş yükünde artış |
| Kalp kasılma gücünün azalması | Düşük kalp debisi ve dolaşım şoku |
| Kalp kası iltihabı | Miyokardit ve kalp yetersizliği |
| Ritim sistemi etkilenmesi | Hızlı, yavaş veya düzensiz kalp atımları |
| Böbrek fonksiyon bozukluğu | Sıvı ve elektrolit dengesizliği |
| Yoğun bağışıklık yanıtı | Kalp kasında ve damarlarda işlev bozukluğu |
| Trombosit azalması | Kanama riskinde artış |
Hantavirüs Kardiyopulmoner Sendromu Nedir?
Hantavirüs kardiyopulmoner sendromu, bazı hantavirüs türlerinin neden olduğu, akciğerleri ve dolaşım sistemini hızla etkileyebilen ağır bir hastalık tablosudur. Hantavirüs pulmoner sendromu olarak da adlandırılabilir.
Hastalığın ilk döneminde çoğunlukla:
- Ateş
- Şiddetli kas ağrıları
- Baş ağrısı
- Halsizlik
- Bulantı
- Kusma
- Karın ağrısı
görülebilir.
İlerleyen dönemde:
- Öksürük
- Hızla artan nefes darlığı
- Akciğerlerde sıvı birikmesi
- Kandaki oksijen seviyesinde düşme
- Tansiyon düşüklüğü
- Kalp kasılma gücünde azalma
- Dolaşım şoku
gelişebilir.
Hastalık kardiyopulmoner faza geçtiğinde klinik durum çok hızlı kötüleşebilir. CDC’ye göre yeterli destek sağlanmayan ölümcül vakaların önemli bölümü kardiyopulmoner faz başladıktan sonraki ilk 24–48 saat içerisinde meydana gelir.
WHO, Amerika kıtasında görülen hantavirüs kardiyopulmoner sendromunda vaka ölüm oranının bazı virüs türlerinde yüzde 50’ye kadar çıkabildiğini belirtmektedir. Bu oran her ülke, virüs türü ve hasta grubu için aynı değildir.
Renal Sendromlu Kanamalı Ateş Kalbi Etkiler mi?
Renal sendromlu kanamalı ateş, Avrupa ve Asya’da görülen hantavirüs türleriyle ilişkili hastalık tablosudur. Temel etkilenme böbrekler ve damar sistemi üzerinde olsa da kalp ve dolaşım sistemi de etkilenebilir.
Hastalığın farklı dönemlerinde:
- Tansiyon düşüklüğü
- Hızlı veya yavaş kalp atışı
- EKG değişiklikleri
- Kalp kası etkilenmesi
- Sıvı yüklenmesi
- Kalp yetersizliği belirtileri
- Akut koroner olay riskinde geçici artış
görülebilir.
Özellikle böbreklerin idrar üretiminin azaldığı dönemde vücutta sıvı birikmesi kalbin iş yükünü artırabilir. Daha sonraki dönemde aşırı idrar çıkışı ise sıvı kaybına ve tansiyon düşüklüğüne neden olabilir.
Puumala hantavirüsüyle ilişkili enfeksiyonlarda kalple ilgili geçici bulgular ve akut dönemde kardiyovasküler komplikasyonlar bildirilmiştir. Bununla birlikte bu bulgular, her hantavirüs hastasında kalıcı kalp hastalığı gelişeceği anlamına gelmez.
Hantavirüs Doğrudan Kalp Krizi Yapar mı?
Hantavirüsün temel etkisi, koroner damarda kolesterol plağı oluşturarak doğrudan kalp krizi meydana getirmek değildir.
Ancak ağır enfeksiyon sırasında:
- Tansiyonun ciddi şekilde düşmesi,
- Kandaki oksijen seviyesinin azalması,
- Kalbin iş yükünün artması,
- Yoğun iltihabi yanıt,
- Pıhtılaşma sistemindeki değişiklikler
kalp kasının oksijen ihtiyacı ile kanlanması arasındaki dengeyi bozabilir.
Özellikle önceden koroner damar hastalığı bulunan kişilerde bu durum kalp kası hasarını veya akut koroner olayları tetikleyebilir. HFRS’nin akut döneminde kalp krizi ve inme riskinde geçici artış bildiren gözlemsel çalışmalar bulunmaktadır. Bu ilişki, her göğüs ağrısının kalp krizi olduğu anlamına gelmez.
Hantavirüs Belirtileri Ne Zaman Başlar?
Belirtiler virüse maruz kaldıktan hemen sonra ortaya çıkmaz. Kuluçka süresi virüs türüne göre değişmekle birlikte genellikle bir ile sekiz hafta arasında olabilir.
Erken dönemde görülebilecek belirtiler şunlardır:
- Ateş
- Şiddetli kas ağrısı
- Baş ağrısı
- Halsizlik
- Sırt ve karın ağrısı
- Bulantı ve kusma
- İshal
- İştahsızlık
Bu belirtiler çok sayıda enfeksiyonla benzerlik gösterebilir. Hantavirüs açısından en önemli ipuçlarından biri yakın zamanda kemirgen veya kemirgen atığıyla temas öyküsüdür.
Kalbin Etkilendiğini Düşündürebilecek Belirtiler
Hantavirüs enfeksiyonu sırasında aşağıdaki şikâyetler kalp ve dolaşım sisteminin etkilendiğini düşündürebilir:
- Göğüs ağrısı veya baskı
- Belirgin kalp çarpıntısı
- Nabzın çok hızlı veya çok yavaş olması
- Baş dönmesi
- Bayılma
- Soğuk ve nemli cilt
- Tansiyon düşüklüğü
- Bilinç bulanıklığı
- Şiddetli halsizlik
- Nefes almakta güçlük
- Dudaklarda veya parmaklarda morarma
- İdrar miktarında belirgin azalma
- Bacaklarda şişme
Bu belirtilerin nedeni yalnızca kalp olmayabilir. Akciğer ödemi, böbrek yetmezliği, sıvı kaybı veya şok da benzer yakınmalara yol açabilir.
Hangi Belirtilerde Acil Yardım Alınmalıdır?
Aşağıdaki belirtilerden biri geliştiğinde gecikmeden 112 aranmalı veya acil servise başvurulmalıdır:
- Dinlenme sırasında nefes darlığı
- Hızla kötüleşen öksürük
- Göğüste ciddi baskı veya ağrı
- Bayılma veya bilinç değişikliği
- Dudaklarda morarma
- Nabzın çok hızlı, yavaş veya düzensiz olması
- Şiddetli tansiyon düşüklüğü belirtileri
- İdrarın belirgin şekilde azalması
- Kanlı idrar, dışkı veya kusma
- Soğuk terleme ve çevreye yanıtın azalması
Özellikle son haftalarda kemirgenlerin bulunduğu bir alanı temizleyen, kemirgen dışkısına maruz kalan veya riskli bir bölgeye seyahat eden kişiler bu bilgiyi sağlık ekibine mutlaka bildirmelidir.
Hantavirüs Tanısı Nasıl Konulur?
Hantavirüsün erken belirtileri grip, COVID-19, zatürre, leptospiroz, sepsis ve farklı viral enfeksiyonlarla benzer olabilir. Bu nedenle yalnızca şikâyetlere bakılarak kesin tanı konulamaz.
Tanı sürecinde şu bilgiler değerlendirilir:
- Kemirgen veya kemirgen atığıyla temas
- Yaşanılan veya seyahat edilen bölge
- Belirtilerin başlangıç zamanı
- Ateş ve solunum şikâyetleri
- Tansiyon ve oksijen seviyesi
- Kan sayımı
- Böbrek ve karaciğer testleri
- Kalp hasarı göstergeleri
- Akciğer görüntülemesi
- Hantavirüse özgü antikor veya moleküler testler
Hantavirüs kardiyopulmoner sendromunda trombosit düşüklüğü, kanın yoğunlaşması ve bağışıklık hücrelerindeki bazı değişiklikler tanıyı destekleyebilir. Kesin tanıda özel laboratuvar testlerinden yararlanılır.
Kalp Etkilenmesi Nasıl Araştırılır?
Kalp ve dolaşım sistemi etkilenmesi düşünülüyorsa aşağıdaki incelemeler kullanılabilir:
EKG
Elektrokardiyografi, kalbin hızı ve elektriksel ritmi hakkında bilgi verir. Hızlı veya yavaş ritimler, iletim bozuklukları ve kalp kası etkilenmesine işaret edebilecek değişiklikler görülebilir.
Ekokardiyografi
Ekokardiyografiyle:
- Kalbin kasılma gücü
- Sağ ve sol karıncığın durumu
- Kalp kapakları
- Kalp çevresinde sıvı
- Kalbin pompaladığı kan miktarı
değerlendirilebilir.
Kalp Hasarı Testleri
Troponin ve benzeri kan testleri kalp kası hasarını değerlendirmeye yardımcı olabilir. Ancak bu testlerin yükselmesi her zaman koroner damar tıkanıklığına bağlı kalp krizi anlamına gelmez.
Ritim Takibi
Kalp ritmi hastanede sürekli monitörle izlenebilir. Özellikle ağır hastalarda tehlikeli ritim bozukluklarının erken fark edilmesi önemlidir.
Kan Basıncı ve Dolaşım Ölçümleri
Tansiyon, nabız, oksijen düzeyi, idrar miktarı ve dokuların kanlanmasını gösteren değerler düzenli olarak takip edilir.
Hantavirüsün Özel Bir Tedavisi Var mı?
Hantavirüs hastalıklarını kesin olarak ortadan kaldırdığı kanıtlanmış ve yaygın kullanım için ruhsatlandırılmış özel bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. Tedavinin temelini erken tanı ve destekleyici bakım oluşturur.
Hastanın durumuna göre:
- Oksijen tedavisi
- Solunum desteği
- Mekanik ventilasyon
- Tansiyon ve dolaşım desteği
- Sıvı dengesinin dikkatli yönetilmesi
- Böbrek fonksiyonlarının takibi
- Gerekli hastalarda diyaliz
- Ritim bozukluklarının yönetimi
- İleri dolaşım desteği
uygulanabilir.
Hantavirüs kardiyopulmoner sendromunda sıvı tedavisinin çok dikkatli yapılması gerekir. Aşırı sıvı verilmesi, damar geçirgenliğinin arttığı hastalarda akciğerlerdeki sıvı birikimini kötüleştirebilir.
Kalp ve akciğerlerin ileri derecede yetersiz kaldığı seçilmiş hastalarda, deneyimli merkezlerde ECMO olarak adlandırılan geçici kalp-akciğer destek sistemi değerlendirilebilir.
Hantavirüs Sonrasında Kalp Kalıcı Olarak Zarar Görür mü?
Kalbin etkilenme biçimi ve iyileşme süreci hastadan hastaya değişir.
Bazı hastalarda:
- Kalp kasılma gücü tamamen düzelebilir.
- Ritim değişiklikleri geçici olabilir.
- Tansiyon ve dolaşım normalleşebilir.
- Uzun dönem kalıcı bir kalp sorunu kalmayabilir.
Ancak ağır miyokardit, uzun süreli oksijen düşüklüğü, ciddi şok veya daha önce bulunan kalp hastalıkları iyileşme sürecini etkileyebilir.
Taburculuk sonrasında çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya efor kapasitesinde belirgin azalma devam ediyorsa kardiyoloji kontrolü gerekebilir.
Hantavirüsten Korunmak İçin Ne Yapılmalıdır?
Hantavirüs için en önemli korunma yöntemi, kemirgenler ve kemirgen atıklarıyla teması azaltmaktır.
Kemirgen Girişleri Engellenmelidir
- Duvar ve zeminlerdeki delikler kapatılmalıdır.
- Kapı ve pencere aralıkları kontrol edilmelidir.
- Yiyecekler kapalı kaplarda saklanmalıdır.
- Çöp kutularının kapakları kapalı tutulmalıdır.
- Hayvan yemleri açıkta bırakılmamalıdır.
Kapalı Alanlar Önce Havalandırılmalıdır
Uzun süre kullanılmayan kulübe, depo veya bodrum gibi alanlara girildiğinde temizlik öncesinde ortam havalandırılmalıdır.
Kemirgen Dışkısı Süpürülmemelidir
Kemirgen dışkısı veya yuvası kuru süpürgeyle süpürülmemeli ve elektrikli süpürgeyle çekilmemelidir. Bu işlemler virüs içerebilecek parçacıkların havaya karışmasına neden olabilir.
Islak Temizlik Yapılmalıdır
Kirlenmiş alan:
- Uygun bir dezenfektanla ıslatılmalı,
- Bir süre beklenmeli,
- Eldiven kullanılarak kâğıt havluyla alınmalı,
- Atıklar kapalı poşete konulmalı,
- Alan yeniden dezenfekte edilmelidir.
Yoğun kemirgen istilası bulunan alanlarda profesyonel temizlik ve zararlı kontrolü desteği alınması daha güvenli olabilir.
Eller İyice Yıkanmalıdır
Temizlik tamamlandıktan sonra eldivenler çıkarılmalı ve eller sabun ile su kullanılarak iyice yıkanmalıdır.
Hantavirüs Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar
| Yaygın inanış | Gerçek |
|---|---|
| Hantavirüs yalnızca akciğerleri etkiler | Kalp, damar, böbrek ve dolaşım sistemi de etkilenebilir |
| Her kemirgen hantavirüs taşır | Yalnızca belirli türler ve enfekte hayvanlar virüsü taşır |
| Hantavirüs kolayca insandan insana bulaşır | Çoğu türde bulaşma kemirgenden insana olur |
| Kalp etkilenmesi yalnızca kalp hastalarında görülür | Önceden sağlıklı kişilerde de ağır dolaşım etkilenmesi gelişebilir |
| Kemirgen dışkısını süpürmek yeterlidir | Kuru süpürme parçacıkları havaya kaldırabileceği için önerilmez |
| Belirtiler hafif başladıysa ciddi değildir | Bazı vakalar kısa süre içinde ağırlaşabilir |
| Antibiyotik hantavirüsü iyileştirir | Antibiyotikler virüslere etki etmez |
| Hastalık yalnızca Amerika’da görülür | Farklı hantavirüs türleri Avrupa ve Asya’da da bulunur |
| Hantavirüs mutlaka kalıcı kalp hastalığı bırakır | Kalp etkilenmesi ve iyileşme kişiden kişiye değişir |
Hantavirüs Hakkında Sık Sorulan Sorular
Hantavirüs çarpıntı yapar mı?
Evet. Ateş, oksijen düşüklüğü, sıvı kaybı, tansiyon bozukluğu veya kalp kası etkilenmesi çarpıntıya neden olabilir.
Ancak çarpıntı tek başına hantavirüs tanısı koydurmaz.
Hantavirüs miyokardit yapar mı?
Bazı ağır hantavirüs enfeksiyonlarında kalp kası iltihabı ve kalbin kasılma gücünde azalma görülebilir. Bu durum her hastada ortaya çıkmaz.
Hantavirüs kalp yetmezliğine neden olur mu?
Ağır kardiyopulmoner sendromda kalp kasılma gücü azalabilir ve akut kalp-dolaşım yetmezliği gelişebilir.
Kalp yetersizliğinin geçici veya kalıcı olması hastalığın ağırlığına göre değişir.
Hantavirüs tansiyonu düşürür mü?
Evet. Damar geçirgenliğinin artması, sıvının damar dışına çıkması ve kalp debisinin azalması ciddi tansiyon düşüklüğüne yol açabilir.
HFRS’nin hipotansif döneminde de belirgin tansiyon düşüklüğü görülebilir.
Hantavirüs kalp ritmini yavaşlatır mı?
Bazı vakalarda belirgin sinüs bradikardisi, yani kalp hızında yavaşlama bildirilmiştir. Ağır kardiyopulmoner sendromda yavaş ritim dolaşım çöküşünün işareti olabilir.
Hantavirüs testi herkese yapılır mı?
Hayır. Test kararı; belirtiler, kemirgen teması, seyahat öyküsü, kan bulguları ve hastalığın görüldüğü bölge dikkate alınarak verilir.
Hantavirüs için aşı var mı?
WHO’ya göre dünya genelinde yaygın kullanım için ruhsatlandırılmış bir hantavirüs aşısı bulunmamaktadır. Bazı ülkelerde belirli HFRS türlerine yönelik farklı aşı uygulamaları bulunsa da küresel olarak kullanılan ortak bir aşı mevcut değildir.
Evde fare görülmesi hastalık bulaştığı anlamına gelir mi?
Hayır. Her fare hantavirüs taşımaz ve kemirgen görülmesi kişinin kesin olarak enfekte olduğu anlamına gelmez.
Bununla birlikte kemirgen atıkları güvenli şekilde temizlenmeli ve yeni kemirgen girişleri engellenmelidir.
Kemirgen temasından sonra hemen test yaptırmak gerekir mi?
Belirti bulunmayan her temas sonrasında test yapılması gerekmeyebilir. Kuluçka süresi ve testlerin anlamlı hâle gelme zamanı dikkate alınmalıdır.
Temas sonrasındaki haftalarda ateş, kas ağrısı, nefes darlığı veya böbrek sorunlarını düşündüren belirtiler gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve temas öyküsü anlatılmalıdır.
Hantavirüste Erken Başvurunun Önemi
Hantavirüs enfeksiyonu başlangıçta sıradan bir viral hastalık gibi görünebilir. Ancak özellikle kardiyopulmoner sendrom gelişen kişilerde tablo hızla ağırlaşabilir.
Erken dönemde:
- Kemirgen temasının fark edilmesi,
- Oksijen ve tansiyon değerlerinin izlenmesi,
- Kan testlerinin yapılması,
- Kalp ve böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi,
- Gerektiğinde yoğun bakım desteğine başlanması
hayati önem taşır.
Hantavirüs kalbi doğrudan veya akciğer, damar ve böbreklerde oluşturduğu değişiklikler üzerinden dolaylı biçimde etkileyebilir. Özellikle nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, ciddi çarpıntı, morarma veya tansiyon düşüklüğü gelişmesi acil değerlendirme gerektirir.
Hantavirüsten korunmanın en etkili yolu, kemirgen temasını azaltmak ve kemirgen atıklarının bulunduğu alanları kuru süpürme yerine güvenli ıslak temizlik yöntemleriyle temizlemektir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hantavirüs şüphesi, göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı veya bayılma gibi belirtiler kişisel değerlendirme gerektirir. Acil belirtilerde vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.
