Ventriküler taşikardi (VT), kalbin alt odacıkları olan ventriküllerden kaynaklanan hızlı bir ritim bozukluğudur. Kalbin normal elektriksel düzeninin bozulması sonucunda ventriküller çok hızlı şekilde kasılmaya başlayabilir.
VT’nin klinik önemi, yalnızca kalp hızının artmasından kaynaklanmaz. Özellikle uzun süren (sürdürülen) ventriküler taşikardi, kalbin yeterli kan pompalamasını engelleyebilir ve bazı durumlarda ventriküler fibrilasyona ve ani kalp durmasına ilerleyebilir.
Bununla birlikte her VT aynı risk düzeyine sahip değildir. Ritim bozukluğunun süresi, kalbin yapısal durumu, daha önce geçirilmiş kalp krizi, kalp kasının pompalama gücü, VT’nin belirtilere yol açıp açmadığı ve altta yatan hastalık gibi faktörler birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle “VT görüldüyse mutlaka ani ölüm gerçekleşir” şeklinde bir yaklaşım doğru değildir. Ancak özellikle sürdürülen VT veya bayılma gibi ciddi belirtilerle birlikte ortaya çıkan ventriküler ritimler hızlı ve ayrıntılı kardiyolojik değerlendirme gerektirir. Güncel ESC kılavuzları ventriküler aritmilerin değerlendirilmesini ve ani kardiyak ölüm riskinin belirlenmesini ayrı bir klinik süreç olarak ele almaktadır.
Ventriküler Taşikardi (VT) Nedir?
Ventriküler taşikardi, elektriksel uyarıların kalbin ventriküllerinden kaynaklandığı ve ventriküllerin normalden çok daha hızlı çalıştığı ritim bozukluğudur.
Normalde kalbin elektriksel uyarısı belirli bir merkezden başlayarak kalbin odacıklarının düzenli şekilde kasılmasını sağlar.
VT sırasında ise elektriksel aktivite ventriküllerde anormal bir odaktan veya elektriksel devreden kaynaklanabilir.
Kalp çok hızlı çalıştığında ventriküllerin kanla dolması için yeterli zaman kalmayabilir. Bunun sonucunda kalbin vücuda pompaladığı kan miktarı azalabilir.
VT Kalbi Nasıl Etkiler?
Kalp normalden çok hızlı attığında her kasılma arasında ventriküllerin dolması için ayrılan süre kısalır.
Bunun sonucunda:
- Kalbin pompaladığı kan miktarı azalabilir,
- Beyne giden kan akımı düşebilir,
- Tansiyon düşebilir,
- Baş dönmesi veya bayılma gelişebilir,
- Kalp kasının oksijen ihtiyacı artabilir.
Bazı VT atakları kısa sürerken bazıları uzun süre devam edebilir.
Özellikle sürdürülen VT, dolaşımın ciddi şekilde bozulmasına ve yaşamı tehdit eden ritimlere dönüşmesine neden olabilir. AHA da VT’nin bazı durumlarda kalbin vücuda yeterli kan pompalamasını engelleyebileceğini ve ağır vakalarda kardiyak arreste ilerleyebileceğini belirtmektedir.
VT ile VES Arasındaki Fark Nedir?
Ventriküler erken vuru (VES), ventrikülden normalden erken gelen tek bir atım veya erken atımların oluşturduğu ritim bozukluğudur.
VT ise ventriküler kaynaklı hızlı atımların art arda devam ettiği bir ritimdir.
VES’ler çoğu zaman tek başına ciddi bir problem oluşturmayabilir. Ancak bazı hastalarda sık VES’ler ventriküler taşikardi ataklarını tetikleyebilir.
Bu nedenle Holter EKG’de yalnızca VES sayısı değil, ardışık ventriküler atımlar ve VT ataklarının bulunup bulunmadığı da değerlendirilir.
VT Çeşitleri Nelerdir?
Ventriküler taşikardi farklı özelliklerine göre sınıflandırılabilir.
Sürdürülen VT
30 saniyeden uzun süren veya 30 saniyeden önce dolaşım bozukluğu nedeniyle sonlandırılması gereken VT, sürdürülen VT olarak değerlendirilir.
Bu tür ritimler özellikle kalp hastalığı bulunan kişilerde ciddi önem taşır.
Sürdürülemeyen VT
Kısa süreli ventriküler taşikardi ataklarına sürdürülemeyen VT (NSVT) denir.
Atak kendiliğinden sona erer.
NSVT’nin klinik anlamı kişinin kalbinin yapısına, altta yatan hastalığa ve diğer risk faktörlerine göre değişir.
Monomorfik VT
Atımların EKG’de benzer bir görünüm sergilediği VT türüdür.
Özellikle geçirilmiş kalp krizi sonrasında kalp kasında oluşan skar dokusunun çevresinde gelişen elektriksel devrelerle ilişkili olabilir.
Polimorfik VT
Atımların EKG görünümünün sürekli değiştiği VT türüdür.
Bazı genetik ritim hastalıkları, akut iskemi ve başka durumlarla ilişkili olabilir.
Polimorfik VT’nin nedeni mutlaka araştırılmalıdır.
VT Neden Olur?
Ventriküler taşikardinin birçok nedeni olabilir.
Bunlar arasında:
- Daha önce geçirilmiş kalp krizi,
- Koroner arter hastalığı,
- Kalp kasında skar dokusu,
- Kardiyomiyopatiler,
- Kalp yetersizliği,
- Kalp kası iltihabı,
- Bazı doğuştan kalp hastalıkları,
- Brugada sendromu,
- Uzun QT sendromu,
- Katekolaminerjik polimorfik ventriküler taşikardi,
- Elektrolit bozuklukları,
- Bazı ilaçların etkileri
bulunabilir.
AHA, yapısal kalp hastalığı, geçirilmiş kalp krizi, bazı genetik hastalıklar ve elektrolit dengesizliklerinin VT ile ilişkili olabileceğini belirtmektedir.
Daha Önce Kalp Krizi Geçirmek VT Riskini Artırır mı?
Bazı hastalarda evet.
Kalp krizi sonrasında kalp kasında skar (nedbe) dokusu oluşabilir.
Bu skar dokusunun çevresinde elektriksel uyarıların normalden farklı şekilde dolaşmasına izin veren bölgeler oluşabilir.
Böylece yıllar sonra bile ventriküler taşikardi gelişebilir.
Bu nedenle daha önce kalp krizi geçirmiş kişilerde ortaya çıkan VT, altta yatan kalp yapısının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesini gerektirir.
VT Belirtileri Nelerdir?
Ventriküler taşikardinin belirtileri ritmin hızına, süresine ve kalbin mevcut fonksiyonlarına göre değişebilir.
Olası belirtiler:
- Çarpıntı,
- Baş dönmesi,
- Sersemlik,
- Nefes darlığı,
- Göğüs ağrısı,
- Halsizlik,
- Bayılma,
- Bilinç kaybı.
Bazı VT ataklarında ise kişi hiçbir belirti hissetmeyebilir.
AHA, VT sırasında çarpıntı, baş dönmesi, nefes darlığı, bulantı, bayılma ve göğüs ağrısı gibi belirtilerin görülebileceğini belirtmektedir.
VT Bayılmaya Neden Olur mu?
Evet.
VT sırasında kalbin pompaladığı kan miktarı ciddi şekilde azalırsa beyne ulaşan kan akımı da azalabilir.
Bunun sonucunda:
Baş dönmesi → sersemlik → bayılma
gibi belirtiler gelişebilir.
Özellikle bilinen kalp hastalığı olan bir kişide açıklanamayan bayılmanın VT gibi ventriküler ritim bozuklukları açısından değerlendirilmesi önemlidir.
VT Göğüs Ağrısı Yapar mı?
Yapabilir.
Kalbin çok hızlı çalışması kalp kasının oksijen ihtiyacını artırabilir.
Ayrıca altta yatan koroner arter hastalığı varsa göğüs ağrısı ortaya çıkabilir.
VT ile birlikte yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma veya ciddi halsizlik bulunması acil değerlendirme gerektiren bir durumdur.
VT Ani Ölüme Neden Olur mu?
Bazı VT türleri hayati tehlike oluşturabilir.
Özellikle sürdürülen VT dolaşımın bozulmasına yol açabilir ve ventriküler fibrilasyona ilerleyebilir.
Ventriküler fibrilasyonda kalbin ventrikülleri etkili şekilde kasılamaz ve dolaşım durabilir.
Bu nedenle VT bulunan hastalarda amaç yalnızca ritim bozukluğunu tedavi etmek değil, aynı zamanda ani kardiyak ölüm riskini belirlemek ve uygun hastalarda bu riski azaltacak tedavileri uygulamaktır.
ESC’nin ventriküler aritmiler kılavuzu, ventriküler aritmilerin değerlendirilmesini ve ani kardiyak ölümün önlenmesini birlikte ele almaktadır.
Her VT Ani Ölüm Riski Taşır mı?
Hayır.
VT’nin risk düzeyi:
- Kalbin yapısına,
- Sol ventrikül fonksiyonuna,
- VT’nin süresine,
- VT’nin nedenine,
- Hastanın daha önce kalp durması yaşayıp yaşamadığına,
- Bayılma gibi belirtilerin bulunup bulunmadığına,
- Genetik veya yapısal kalp hastalığına
göre değişebilir.
Örneğin yapısal olarak normal kalpte görülen bazı idiyopatik VT türleri ile geçirilmiş kalp krizi sonrasında gelişen skar kaynaklı VT aynı şekilde değerlendirilmez.
VT Tanısı Nasıl Konulur?
VT tanısında EKG temel testlerden biridir.
Atak sırasında çekilen 12 derivasyonlu EKG, ritmin kaynağı ve özellikleri hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.
Ancak VT her zaman hastaneye başvurulduğu anda yakalanmayabilir.
Bu durumda:
- Holter EKG,
- Uzun süreli ritim kaydı,
- Olay kaydedici,
- Elektrofizyolojik çalışma,
- Ekokardiyografi,
- Kardiyak MR,
- Koroner değerlendirme
gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Hangi testlerin yapılacağı hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
Holter VT’yi Gösterir mi?
Evet.
Holter EKG, belirli bir süre boyunca kalbin ritmini sürekli olarak kaydettiği için kısa süreli ve tekrarlayan ritim bozukluklarının yakalanmasına yardımcı olabilir.
Holter’da:
- VES sayısı,
- NSVT atakları,
- VT’nin süresi,
- Kalp hızı,
- Ritmin gün içerisindeki dağılımı
değerlendirilebilir.
Ancak kısa süreli bir Holter kaydı, nadir görülen uzun süreli VT ataklarını her zaman yakalayamayabilir.
Kardiyak MR VT Araştırmasında Neden Kullanılır?
Kardiyak MR, kalp kasının yapısının ayrıntılı şekilde değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Özellikle kalp kasında:
- Skar,
- Fibrozis,
- İltihabi değişiklikler,
- Yapısal bozukluklar
gibi bulguların araştırılmasında önemli bilgiler sağlayabilir.
VT’nin altında yapısal bir kalp hastalığı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi, tedavi planının oluşturulmasında önemlidir.
Elektrofizyolojik Çalışma VT’de Ne İşe Yarar?
Elektrofizyolojik çalışma (EPS), kalbin elektriksel sisteminin kateterler aracılığıyla ayrıntılı şekilde incelenmesini sağlayan girişimsel bir yöntemdir.
Kalbin farklı bölgelerindeki elektriksel sinyaller kaydedilir ve gerekli durumlarda ritim bozukluğunun nasıl oluştuğu araştırılır.
Bazı hastalarda VT’nin kaynağının belirlenmesi ve ablasyon planlaması açısından EPS önemli bir rol oynayabilir.
VT Tedavisinde Hangi Yöntemler Kullanılır?
Tedavi, VT’nin nedenine ve hastanın risk durumuna göre belirlenir.
Başlıca seçenekler:
- İlaç tedavisi,
- Kateter ablasyonu,
- İmplante edilebilir kardiyoverter defibrilatör (ICD),
- Gerekli durumlarda koroner damarların tedavisi,
- Altta yatan kalp hastalığının tedavisi.
Bazı hastalarda bu yöntemlerden yalnızca biri kullanılırken, bazı hastalarda birden fazla tedavi birlikte uygulanabilir.
VT Tedavisinde İlaçların Yeri
Bazı antiaritmik ilaçlar VT ataklarının kontrol edilmesinde veya tekrarlama riskinin azaltılmasında kullanılabilir.
Beta blokerler de uygun hastalarda tedavi planının parçası olabilir.
Ancak antiaritmik ilaçların seçimi ve dozu hastanın kalp fonksiyonu, böbrek-karaciğer durumu, diğer ilaçları ve VT’nin özellikleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
İlaç tedavisinin tek başına yeterli olmadığı veya yan etkiler nedeniyle sürdürülemediği durumlarda başka tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
VT Ablasyonu Nedir?
VT ablasyonu, ventriküler taşikardiye neden olan elektriksel odağın veya anormal elektriksel devrenin kateter yöntemiyle hedeflenerek etkisiz hale getirilmesini amaçlayan bir tedavidir.
İşlem sırasında kalbin elektriksel aktivitesi haritalanır.
Özellikle kalp kasında skar dokusuna bağlı monomorfik VT’lerde, bu skar bölgesinin çevresindeki anormal elektriksel devrelerin belirlenmesi ve hedeflenmesi tedavinin önemli bir parçası olabilir.
VT Ablasyonu Nasıl Yapılır?
İşlem sırasında özel kateterler kalbe ilerletilir.
Ardından:
- Kalbin elektriksel aktivitesi kaydedilir.
- VT’nin kaynağı veya devresi belirlenmeye çalışılır.
- Gerekli durumlarda üç boyutlu elektroanatomik haritalama yapılır.
- Anormal elektriksel bölge belirlenir.
- Uygun bölgelere ablasyon enerjisi uygulanır.
- İşlem sonunda VT’nin tekrar ortaya çıkıp çıkmadığı değerlendirilir.
Ablasyon tekniği, VT’nin mekanizmasına ve kalpteki yapısal değişikliklere göre farklılık gösterebilir.
VT’de Üç Boyutlu Haritalama Neden Önemlidir?
Özellikle karmaşık VT’lerde üç boyutlu elektroanatomik haritalama, kalbin elektriksel aktivitesinin ve anatomisinin ayrıntılı şekilde değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Haritalama sayesinde:
- Anormal elektriksel bölgeler,
- Skar dokusu,
- VT’nin başlangıç veya devre bölgeleri
daha ayrıntılı şekilde değerlendirilebilir.
Bu bilgiler ablasyon sırasında hedef bölgenin belirlenmesine yardımcı olur.
ICD Nedir?
İmplante edilebilir kardiyoverter defibrilatör (ICD), yaşamı tehdit eden ventriküler ritimleri tespit ederek gerektiğinde kalbe elektriksel tedavi uygulayabilen bir cihazdır.
ICD, kalp hızını sürekli izler.
Tehlikeli bir VT veya ventriküler fibrilasyon tespit ettiğinde cihaz uygun bir elektriksel tedavi uygulayarak ritmi normale döndürmeyi amaçlar.
AHA, ICD’lerin yaşamı tehdit eden ritim bozukluğu riski yüksek kişilerde ani ölümden korunmada önemli bir tedavi olduğunu belirtmektedir.
ICD VT’yi Tamamen Önler mi?
Hayır.
ICD’nin temel görevi, tehlikeli ventriküler ritim ortaya çıktığında bunu tespit ederek müdahale etmektir.
Yani cihaz VT’nin ortaya çıkmasını mutlaka engellemez.
Bazı hastalarda VT atakları devam edebilir ve ICD bu ataklara müdahale edebilir.
Bu nedenle tekrarlayan VT atakları bulunan hastalarda ilaç tedavisi veya kateter ablasyonu gibi ek tedaviler gündeme gelebilir.
ICD Hangi Hastalarda Düşünülebilir?
ICD kararı hastanın ani kardiyak ölüm riskine göre verilir.
Değerlendirmede:
- Daha önce yaşamı tehdit eden VT/VF geçirilmesi,
- Kalp durması öyküsü,
- Sol ventrikül fonksiyonunun belirgin şekilde azalması,
- Kardiyomiyopati,
- Genetik ritim hastalıkları,
- Yapısal kalp hastalığı,
- Altta yatan hastalığın tipi
gibi faktörler dikkate alınır.
ICD kararı tek bir EKG bulgusuna veya yalnızca VES sayısına göre verilmez.
Kalp Yetmezliği Olanlarda VT Riski
Kalp yetmezliği ve kalp kasının pompalama gücündeki belirgin azalma, bazı hastalarda ventriküler ritim bozuklukları açısından risk oluşturabilir.
Bu nedenle kalp yetmezliği olan hastalarda yalnızca nefes darlığı veya ödem gibi belirtiler değil, ritim bozukluğu riski de değerlendirilir.
Kalp fonksiyonlarının uygun şekilde tedavi edilmesi, altta yatan hastalığın kontrolü ve gerekli hastalarda ICD gibi cihaz tedavilerinin değerlendirilmesi ani ölüm riskinin yönetiminde önemli olabilir.
Koroner Arter Hastalığında VT Tedavisi
Daha önce kalp krizi geçirmiş veya ciddi koroner arter hastalığı bulunan kişilerde VT’nin altında iskemi veya kalp kasında skar bulunabilir.
Bu durumda koroner damarların ve kalp kasının değerlendirilmesi önemlidir.
Gerekli hastalarda koroner damarların tedavisi, kalp yetersizliğinin kontrolü, ilaç tedavisi, ICD ve ablasyon gibi seçenekler birlikte değerlendirilebilir.
VT Fırtınası Nedir?
Kısa bir zaman diliminde tekrarlayan çok sayıda VT veya ventriküler fibrilasyon atağı gelişmesine elektriksel fırtına (electrical storm) adı verilir.
Bu tablo ciddi ve acil değerlendirme gerektiren bir durumdur.
Tedavide ritmin kontrol altına alınması, altta yatan tetikleyicilerin düzeltilmesi ve uygun hastalarda antiaritmik ilaç, sedasyon, ICD programlaması ve kateter ablasyonu gibi tedaviler değerlendirilebilir.
VT Ataklarını Tetikleyen Faktörler Nelerdir?
VT’nin altında yatan hastalığa göre tetikleyiciler değişebilir.
Bunlar arasında:
- Kalp kası iskemisi,
- Elektrolit bozuklukları,
- Bazı ilaçlar,
- Kalp yetersizliğinin kötüleşmesi,
- Akut hastalıklar,
- Bazı genetik ritim hastalıklarında yoğun stres veya adrenerjik uyarılma
bulunabilir.
Bu nedenle VT tedavisinde yalnızca ritmin kendisine değil, ritmi ortaya çıkaran nedene de odaklanmak gerekir.
Ani Kalp Ölümü Riski Nasıl Azaltılır?
Ani kardiyak ölüm riskinin azaltılması için öncelikle hastanın risk profili belirlenir.
Buna göre:
Altta yatan kalp hastalığının tedavisi: Koroner arter hastalığı, kalp yetersizliği veya kardiyomiyopati gibi hastalıkların uygun şekilde tedavi edilmesi önemlidir.
İlaç tedavisi: Hastaya uygun kalp ve ritim ilaçları kullanılabilir.
ICD: Ani ölüm riski yüksek olan uygun hastalarda ICD koruyucu bir tedavi seçeneği olabilir.
Kateter ablasyonu: Tekrarlayan veya uygun özellikteki VT’lerde ritim odağını veya devresini hedeflemek amacıyla uygulanabilir.
Risk faktörlerinin kontrolü: Tansiyon, kolesterol, diyabet ve sigara gibi kardiyovasküler risk faktörlerinin yönetimi önem taşır.
VT Ablasyonu ICD’nin Yerine Geçer mi?
Her zaman değil.
ICD ve ablasyon farklı amaçlara hizmet eder.
ICD, tehlikeli ventriküler ritmi tespit edip gerektiğinde elektriksel tedavi uygulayarak ani ölümden korunmaya yardımcı olur.
Ablasyon ise VT’nin oluşmasına neden olan elektriksel odağı veya devreyi hedefleyerek VT ataklarının azaltılmasını amaçlar.
Bazı hastalarda ICD ve ablasyon birlikte kullanılabilir.
Özellikle ICD’si bulunan ve tekrarlayan VT atakları veya sık ICD şokları yaşayan hastalarda ablasyon tedavisi gündeme gelebilir.
VT Geçiren Her Hastaya ICD Takılır mı?
Hayır.
ICD kararı VT’nin nedenine, ritmin özelliklerine, kalbin yapısına ve hastanın gelecekteki ciddi ventriküler aritmi riskine göre belirlenir.
Öncelikle geri döndürülebilir nedenlerin bulunup bulunmadığı ve altta yatan kalp hastalığının özellikleri değerlendirilir.
Bu nedenle yalnızca “VT geçirdim” bilgisi ICD gerekliliğini tek başına belirlemez.
VT Sonrası Yaşam Tarzında Nelere Dikkat Edilmeli?
VT geçiren hastalarda yaşam tarzı önerileri altta yatan hastalığa göre değişebilir.
Genel olarak:
- İlaçların düzenli kullanılması,
- Kardiyoloji kontrollerinin aksatılmaması,
- Sigara kullanımından kaçınılması,
- Tansiyon ve kolesterolün kontrol altında tutulması,
- Diyabet varsa kan şekeri kontrolünün sağlanması,
- Doktorun önerdiği fiziksel aktivite programına uyulması
önemlidir.
Özellikle egzersiz konusunda hastanın VT nedeni ve kalp fonksiyonları dikkate alınmalıdır.
VT Geçiren Kişi Spor Yapabilir mi?
Bu sorunun yanıtı kişiye göre değişir.
VT’nin nedeni, kalbin pompalama fonksiyonu, altta yatan yapısal kalp hastalığı ve uygulanan tedavi değerlendirilmeden yoğun spor konusunda genel bir öneri yapmak doğru değildir.
Egzersize dönüş kararı kardiyolojik değerlendirme sonrasında verilmelidir.
VT Tekrarlar mı?
Tekrarlama riski VT’nin nedenine göre değişir.
Örneğin kalp kasında kalıcı skar bulunan hastalarda VT tekrar edebilir.
Tekrarlayan VT ataklarında ilaç tedavisi yeniden düzenlenebilir, ICD programlaması değerlendirilebilir veya uygun hastalarda kateter ablasyonu uygulanabilir.
Bu nedenle VT sonrasında düzenli takip önemlidir.
VT Sonrası Düzenli Kontrol Neden Önemlidir?
VT geçiren bir hastada yalnızca ritim bozukluğunun kendisi değil, ritmin ortaya çıkmasına neden olan kalp hastalığı da takip edilmelidir.
Kontroller sırasında:
- Kalp fonksiyonu,
- Ritim kayıtları,
- İlaç tedavisi,
- ICD varsa cihaz kayıtları,
- Yeni VT atakları,
- Kalp yetersizliği belirtileri
değerlendirilebilir.
Güncel yaklaşımda ventriküler aritmi geçiren hastaların ayrıntılı klinik ve yapısal değerlendirmeden geçirilmesi, altta yatan hastalığın ve ani ölüm riskinin belirlenmesi tedavi planının temel parçalarındandır.
Ne Zaman Acil Yardım Alınmalıdır?
Bilinen VT öyküsü olsun veya olmasın, aşağıdaki belirtiler ciddi ritim bozukluğuna işaret edebilir:
- Ani bayılma,
- Bayılacak gibi olma,
- Şiddetli veya yeni başlayan göğüs ağrısı,
- Ciddi nefes darlığı,
- Uzun süren hızlı kalp atımı,
- Bilinç değişikliği,
- Şiddetli baş dönmesi.
Özellikle bu belirtiler ani başladıysa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Kalp durması gelişmiş bir kişide ise acil yardım çağrılması ve mümkün olan en kısa sürede temel yaşam desteği ile uygun durumda otomatik eksternal defibrilatör (AED) kullanılması hayat kurtarıcı olabilir.
Sonuç
Ventriküler taşikardi (VT), kalbin alt odacıklarından kaynaklanan hızlı bir ritim bozukluğudur. Her VT aynı risk düzeyine sahip değildir. Kısa süreli ve belirli özellikteki bazı VT’ler daha düşük riskli olabilirken, sürdürülen VT özellikle yapısal kalp hastalığı bulunan kişilerde ciddi dolaşım bozukluğuna ve yaşamı tehdit eden ritimlere yol açabilir.
VT’nin değerlendirilmesinde yalnızca ritmin hızı değil, kalbin yapısı, sol ventrikül fonksiyonu, ritmin süresi, VT’nin şekli, altta yatan hastalık ve hastanın yaşadığı belirtiler birlikte ele alınır.
Tanıda EKG ve Holter EKG’nin yanı sıra gerekli hastalarda ekokardiyografi, kardiyak MR ve elektrofizyolojik çalışma gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Tedavi ise altta yatan nedene göre planlanır. İlaç tedavisi, kateter ablasyonu ve uygun hastalarda ICD ventriküler aritmilerin yönetiminde önemli seçeneklerdir. ICD, yaşamı tehdit eden VT veya ventriküler fibrilasyon geliştiğinde elektriksel müdahalede bulunarak ani ölümden korunmaya yardımcı olur.
Kateter ablasyonu ise özellikle uygun özellikteki VT’lerde ritmin oluşmasına neden olan elektriksel odağın veya devrenin hedeflenmesini sağlar. Tekrarlayan VT atakları veya ICD şoklarının yaşandığı bazı hastalarda ablasyon önemli bir tedavi seçeneği olabilir.
Dolayısıyla ani ölüm riskini önlemenin temelinde VT’nin nedenini belirlemek, altta yatan kalp hastalığını tedavi etmek ve hastanın bireysel riskine uygun koruyucu tedaviyi seçmek bulunur.
Sıkça Sorulan Sorular
Ventriküler taşikardi (VT) nedir?
Ventriküler taşikardi, kalbin alt odacıklarından kaynaklanan hızlı ritim bozukluğudur. Ventriküllerin çok hızlı çalışmasına neden olur.
VT tehlikeli midir?
VT’nin riski ritmin süresine, nedenine, kalbin yapısına ve pompalama gücüne göre değişir. Sürdürülen VT ve yapısal kalp hastalığı bulunan kişilerde daha ciddi olabilir.
VT ani ölüme neden olur mu?
Bazı VT türleri ventriküler fibrilasyona ve kalp durmasına ilerleyebilir. Bu nedenle ciddi VT ataklarının nedeni ve ani kardiyak ölüm riski değerlendirilmelidir.
Her VT hastasına ICD takılır mı?
Hayır. ICD kararı hastanın ani ölüm riski, kalp fonksiyonları, altta yatan hastalığı ve VT’nin özelliklerine göre belirlenir.
ICD VT’yi tedavi eder mi?
ICD, tehlikeli VT veya ventriküler fibrilasyonu tespit ederek elektriksel tedavi uygulayabilir. Ancak VT’nin ortaya çıkmasını tamamen engellemez.
VT ablasyonu nedir?
VT ablasyonu, ventriküler taşikardiye neden olan elektriksel odağın veya anormal devrenin kateter yöntemiyle hedeflenerek etkisiz hale getirilmesini amaçlayan bir tedavidir.
VT ablasyonu ile ICD arasındaki fark nedir?
ICD, yaşamı tehdit eden ritim ortaya çıktığında elektriksel müdahaleyle ani ölümden korunmaya yardımcı olur. Ablasyon ise VT’nin oluşmasına neden olan elektriksel odağı veya devreyi hedefler.
VT kalp krizi sonrası ortaya çıkabilir mi?
Evet. Kalp krizi sonrasında oluşan skar dokusu, ventriküler taşikardiye neden olabilecek anormal elektriksel devrelerin oluşmasına zemin hazırlayabilir.
VT bayılmaya neden olur mu?
Evet. VT sırasında kalbin pompaladığı kan miktarı azalırsa baş dönmesi veya bayılma gelişebilir.
VT çarpıntı yapar mı?
Evet. VT sırasında kalp çok hızlı attığı için belirgin çarpıntı hissedilebilir. Ancak bazı kişilerde ritim bozukluğu belirti vermeden de ortaya çıkabilir.
Holter VT’yi yakalar mı?
Holter EKG, kayıt sırasında meydana gelen VT ve diğer ventriküler ritim bozukluklarını gösterebilir. Ancak nadir görülen ataklar kısa süreli Holter kaydında yakalanmayabilir.
VT ile VES aynı şey midir?
Hayır. VES erken gelen ventriküler atımdır. VT ise ventriküler kaynaklı hızlı atımların art arda devam ettiği bir ritim bozukluğudur.
VES, VT’ye dönüşebilir mi?
Bazı durumlarda ventriküler erken atımlar daha ciddi ventriküler ritimleri tetikleyebilir. Özellikle yapısal kalp hastalığı bulunan kişilerde VES’in özellikleri ve eşlik eden ritimler değerlendirilmelidir.
VT hangi hastalıklarda görülür?
Koroner arter hastalığı, geçirilmiş kalp krizi, kardiyomiyopatiler, kalp yetersizliği ve bazı genetik elektriksel kalp hastalıkları VT ile ilişkili olabilir.
VT tedavisinde hangi ilaçlar kullanılır?
Hastanın durumuna göre beta blokerler veya farklı antiaritmik ilaçlar kullanılabilir. İlaç seçimi ve dozu kardiyoloji uzmanı tarafından belirlenmelidir.
VT tekrarlar mı?
Altta yatan hastalığa bağlı olarak VT tekrar edebilir. Tekrarlayan ataklarda ilaç tedavisi, ICD değerlendirmesi veya kateter ablasyonu gündeme gelebilir.
VT geçiren kişi spor yapabilir mi?
Egzersiz kararı VT’nin nedeni, kalbin fonksiyonu ve hastanın genel durumuna göre verilmelidir. Yoğun egzersize başlamadan önce kardiyolojik değerlendirme gerekir.
VT fırtınası nedir?
Kısa süre içerisinde tekrarlayan çok sayıda VT veya ventriküler fibrilasyon atağının ortaya çıkmasına elektriksel fırtına denir. Acil değerlendirme ve tedavi gerektiren ciddi bir tablodur.
VT sonrası kardiyak MR neden çekilir?
Kardiyak MR, kalp kasında skar, fibrozis veya başka yapısal değişikliklerin araştırılmasına yardımcı olabilir. Bu bulgular VT’nin nedeninin ve risk profilinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
VT’de elektrofizyolojik çalışma neden yapılır?
EPS, kalbin elektriksel sistemini ayrıntılı olarak değerlendirmek ve bazı hastalarda VT’nin kaynağını veya mekanizmasını belirlemek için kullanılabilir. Ablasyon planlamasında da önemli rol oynayabilir.
VT geçiren herkesin kalp hastalığı var mıdır?
Hayır. Bazı VT türleri yapısal olarak normal kalplerde de görülebilir. Ancak VT saptandığında altta yatan yapısal veya elektriksel kalp hastalıklarının araştırılması önemlidir.
