Genel

Hemanjiom Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Hemanjiom Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Hemanjiom, kan damarlarının anormal şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan iyi huylu damar kökenli bir oluşumdur. En sık ciltte görülmekle birlikte bazı durumlarda karaciğer gibi iç organlarda da ortaya çıkabilir. Hemanjiomların önemli bir bölümü herhangi bir sağlık sorununa yol açmadan zaman içerisinde küçülebilir ve tedavi gerektirmeyebilir.

Bununla birlikte hemanjiomun bulunduğu bölge, büyüklüğü, büyüme hızı ve çevre dokular üzerindeki etkisi tedavi gerekip gerekmediğini belirler. Özellikle bebeklerde görülen infantil hemanjiomlar yaşamın ilk aylarında hızlı büyüyebildiğinden, riskli bölgelerde bulunan lezyonların erken dönemde değerlendirilmesi önemlidir.

Hemanjiom Nedir?

Hemanjiom, damar hücrelerinin çoğalması sonucunda oluşan iyi huylu vasküler bir oluşumdur. Kanser değildir ve çoğu durumda vücudun diğer bölgelerine yayılmaz.

Ciltte bulunan hemanjiomlar kırmızı, mor, pembe veya mavimsi renkte olabilir. Yüzeysel olanlar cilt üzerinde kabarık şekilde görülürken, daha derin yerleşimli oluşumlarda ciltte belirgin bir renk değişikliği olmayabilir.

Özellikle çocukluk döneminde görülen infantil hemanjiomlar, doğumda fark edilebileceği gibi doğumdan sonraki ilk haftalarda da ortaya çıkabilir. Genellikle yaşamın ilk aylarında büyüme gösterir ve sonrasında yavaş yavaş gerileme dönemine girer.

Hemanjiom ile damar malformasyonlarının birbirinden ayrılması da önemlidir. Bu iki durumun doğal seyri ve tedavi yaklaşımları aynı değildir.

Hemanjiom Neden Oluşur?

Hemanjiomların neden ortaya çıktığı her zaman kesin olarak bilinmez. Özellikle infantil hemanjiomlarda damar hücrelerinin çoğalmasına neden olan mekanizmaların tamamı henüz açıklığa kavuşmuş değildir.

İnfantil hemanjiomların prematüre ve düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelen bebeklerde daha sık görülmesi dikkat çekmektedir. Ancak hemanjiom gelişmesi yalnızca bu faktörlere bağlı değildir.

Hemanjiomların oluşumunda anne-babanın yaptığı belirli bir davranışın doğrudan neden olduğu söylenemez. Bu nedenle ailelerin kendilerini suçlamaması önemlidir.

Hemanjiom Belirtileri Nelerdir?

Hemanjiomun belirtileri oluşumun bulunduğu bölgeye, derinliğine, büyüklüğüne ve türüne göre değişebilir.

Ciltte bulunan hemanjiomlarda en sık görülen özellikler şunlardır:

  • Kırmızı, mor veya mavimsi renk değişikliği
  • Cilt üzerinde kabarıklık
  • Yumuşak veya süngerimsi yapı
  • Zaman içerisinde büyüme
  • Bazı durumlarda cilt altında kitle görünümü
  • Ülserleşme
  • Kanama
  • Hassasiyet veya ağrı

İnfantil hemanjiomlarda özellikle ilk aylardaki büyüme hızı önemlidir. Bazı lezyonlar hızlı büyüyerek çevredeki dokuların fonksiyonlarını etkileyebilir.

Hemanjiom Nerelerde Görülür?

Hemanjiom vücudun farklı bölgelerinde görülebilir. Ciltte en sık baş ve boyun bölgesinde karşılaşılır. Bunun yanında gövde, kollar ve bacaklarda da ortaya çıkabilir.

Bazı hemanjiomlar cilt altında veya iç organlarda bulunabilir. Örneğin karaciğer hemanjiomu, çoğu zaman başka bir nedenle yapılan ultrason veya diğer görüntüleme tetkikleri sırasında tesadüfen fark edilir.

İç organlarda bulunan hemanjiomların değerlendirilmesinde lezyonun boyutu, sayısı, yerleşimi ve hastada herhangi bir belirti oluşturup oluşturmadığı önem taşır.

Hemanjiom Tehlikeli midir?

Hemanjiomların büyük bölümü iyi huyludur ve ciddi bir sağlık problemine neden olmaz. Ancak bazı hemanjiomlar bulunduğu bölge veya büyüme özellikleri nedeniyle yakından takip edilmelidir.

Özellikle:

  • Göz çevresinde bulunan,
  • Burun, dudak veya ağız çevresinde yerleşen,
  • Boyun ve hava yolu bölgesinde bulunan,
  • Çok hızlı büyüyen,
  • Ülserleşen,
  • Kanayan,
  • Büyük ve derin yerleşimli,
  • Görme, solunum veya beslenmeyi etkileyen

hemanjiomlar daha yüksek riskli kabul edilebilir.

Bebeklerde bu tür lezyonların erken değerlendirilmesi, ileride ortaya çıkabilecek fonksiyonel veya kozmetik sorunların azaltılması açısından önemlidir.

Hemanjiom Nasıl Teşhis Edilir?

Hemanjiomların önemli bir bölümü klinik muayene ile tanınabilir. Doktor, lezyonun görünümünü, büyüklüğünü, rengini, yerleşimini ve zaman içerisindeki değişimini değerlendirir.

Tanının kesin olmadığı veya oluşumun derinliğinin belirlenmesi gerektiği durumlarda görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Doppler Ultrasonografi

Doppler ultrasonografi, özellikle cilt altında veya daha derin dokularda bulunan damar kökenli oluşumların değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Bu yöntem ile oluşumun yapısı ve damarlarla olan ilişkisi hakkında bilgi edinilebilir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme

Daha büyük, derin veya anatomik olarak karmaşık bölgelerde bulunan lezyonların değerlendirilmesinde MR görüntüleme gerekebilir.

Özellikle çevre dokularla ilişkisi ve olası yapısal anomalilerin değerlendirilmesi gereken durumlarda MR tercih edilebilir.

İç Organ Hemanjiomlarında Görüntüleme

Karaciğer gibi iç organlarda bulunan hemanjiomların değerlendirilmesinde ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi veya MR gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Her hemanjiom için biyopsi yapılması gerekmez. Tanının belirsiz olduğu veya başka bir oluşumdan ayırt edilmesi gereken durumlarda doktor tarafından gerekli görülürse ileri inceleme planlanabilir.

Hemanjiom Nasıl Tedavi Edilir?

Hemanjiom tedavisi her hastada aynı şekilde uygulanmaz. Bazı hemanjiomlarda yalnızca takip yeterliyken, bazı lezyonlarda ilaç tedavisi veya farklı girişimsel yöntemler gerekebilir.

Tedavi kararında:

  • Hemanjiomun türü
  • Hastanın yaşı
  • Lezyonun büyüklüğü
  • Bulunduğu bölge
  • Büyüme hızı
  • Fonksiyon kaybı oluşturup oluşturmadığı
  • Kanama veya ülserasyon bulunup bulunmadığı
  • Kozmetik etkisi

gibi faktörler birlikte değerlendirilir.

Takip ve Gözlem

Küçük, düşük riskli ve herhangi bir fonksiyon bozukluğuna neden olmayan hemanjiomlarda düzenli takip yeterli olabilir.

Özellikle infantil hemanjiomların önemli bir kısmı zaman içerisinde kendiliğinden küçülür. Ancak bu durum, hemanjiomun kontrol edilmesine gerek olmadığı anlamına gelmez.

Büyüme döneminde lezyonun düzenli olarak değerlendirilmesi ve boyutundaki değişikliklerin takip edilmesi önemlidir.

Propranolol Tedavisi

Tedavi gerektiren infantil hemanjiomlarda oral propranolol, sistemik tedavinin temel seçeneklerinden biridir.

Özellikle hızlı büyüyen, fonksiyon kaybı veya kalıcı şekil bozukluğu riski bulunan lezyonlarda propranolol tedavisi değerlendirilebilir.

Propranolol bir beta bloker ilaçtır ve hemanjiomun büyümesini baskılayarak küçülmesine yardımcı olabilir.

Ancak propranolol her çocuk için uygun değildir. Tedavinin başlatılması, dozunun belirlenmesi ve takip süreci mutlaka doktor kontrolünde gerçekleştirilmelidir.

Topikal Timolol

Küçük, ince ve yüzeysel infantil hemanjiomlarda topikal timolol bazı hastalarda tercih edilebilir.

Daha derin, kalın veya yüksek riskli hemanjiomlarda ise yalnızca topikal tedavi yeterli olmayabilir.

Lazer Tedavisi

Lazer tedavisi bazı yüzeysel damar oluşumlarında kullanılabilir. Ayrıca hemanjiomun gerilemesinden sonra geride kalan bazı cilt değişikliklerinin tedavisinde de değerlendirilebilir.

Lazer tedavisinin uygulanıp uygulanmayacağı lezyonun türüne, derinliğine, bulunduğu bölgeye ve tedavinin amacına göre belirlenir.

Cerrahi Tedavi

Hemanjiomların çoğunda cerrahi tedaviye ihtiyaç duyulmaz.

Bununla birlikte ilaç tedavisine yanıt vermeyen, kalıcı deformasyona neden olan, fonksiyonları etkileyen veya seçilmiş anatomik bölgelerde bulunan bazı lezyonlarda cerrahi seçenek değerlendirilebilir.

Cerrahi karar verilirken operasyonun sağlayacağı fayda ile oluşabilecek cerrahi izin ve diğer risklerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Embolizasyon ve Diğer Girişimsel Yöntemler

Bazı damar kökenli oluşumlarda embolizasyon veya skleroterapi gibi girişimsel yöntemler kullanılabilir. Ancak bu işlemler hemanjiomların tamamında uygulanan standart tedaviler değildir.

Özellikle büyük, komplikasyona yol açan veya anatomik olarak özel durumdaki bazı damar lezyonlarında, uygun uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirmesi sonucunda girişimsel tedaviler gündeme gelebilir.

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekir: Hemanjiom tedavisi ile koroner damar hastalıklarının girişimsel tedavileri aynı işlemler değildir. Kalp ve koroner damar hastalıklarında uygulanan girişimsel tedaviler hakkında ayrıntılı bilgi için Girişimsel Kardiyoloji bölümünü inceleyebilirsiniz.

Hemanjiom Kendiliğinden Geçer mi?

Özellikle infantil hemanjiomların önemli bir bölümü zaman içerisinde küçülür. Ancak gerileme süreci her hastada aynı şekilde gerçekleşmez.

Bazı lezyonlar tamamen kaybolabilirken, bazı hastalarda gerileme sonrasında:

  • Ciltte renk değişikliği
  • Gevşek cilt
  • Yağ dokusu kalıntısı
  • İnce damar görünümü
  • Kalıcı şekil değişikliği

gibi bulgular kalabilir.

Bu nedenle yüksek riskli veya hızlı büyüyen hemanjiomlarda yalnızca kendiliğinden geçmesi beklenmemeli, uygun zamanda uzman değerlendirmesi yapılmalıdır.

Hemanjiom ile Damar Malformasyonu Aynı Şey midir?

Hayır. Hemanjiom ve damar malformasyonu farklı oluşumlardır.

İnfantil hemanjiomlar genellikle doğumdan sonraki ilk haftalarda ortaya çıkar, belirli bir büyüme döneminden geçer ve daha sonra gerilemeye başlar.

Damar malformasyonları ise çoğunlukla doğuştan itibaren bulunur ve hemanjiomlarda görülen tipik büyüme-gerileme sürecini göstermez.

Bu ayrım önemlidir çünkü tedavi seçenekleri de birbirinden farklı olabilir.

Hemanjiom Ne Zaman Doktora Gösterilmelidir?

Yeni fark edilen her damar oluşumunun uzman tarafından değerlendirilmesi gerekmese de aşağıdaki durumlarda gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır:

  • Oluşum kısa sürede büyüyorsa,
  • Kanama veya yara meydana geliyorsa,
  • Göz çevresinde bulunuyorsa,
  • Ağız, dudak veya burun bölgesinde yerleşiyorsa,
  • Boyun veya hava yolu bölgesindeyse,
  • Görmeyi etkiliyorsa,
  • Solunum veya beslenme problemi oluşturuyorsa,
  • Ağrı veya belirgin hassasiyet gelişiyorsa,
  • İç organda büyük bir hemanjiom saptanmışsa,
  • Oluşumun hemanjiom olup olmadığı kesin değilse.

Özellikle bebeklerde hızlı büyüyen veya kritik anatomik bölgelerde bulunan hemanjiomların erken değerlendirilmesi önemlidir.

Hemanjiom ve Damar Hastalıkları Arasındaki Fark

Hemanjiom bir damar kökenli oluşum olmasına rağmen ateroskleroz veya koroner damar hastalığı ile aynı hastalık değildir.

Aterosklerozda damar duvarında kolesterol, yağ, kalsiyum ve diğer maddelerin birikmesi sonucunda plaklar oluşur. Bu plaklar koroner damarları daraltarak kalp-damar hastalıklarına yol açabilir.

Koroner damar hastalıklarının tanısında kullanılan Koroner Anjiyografi, hemanjiom tanısında kullanılan standart bir yöntem değildir.

Benzer şekilde Anjiyoplasti ve Stent Yerleştirme işlemleri, koroner damarlardaki uygun darlık ve tıkanıklıkların tedavisine yöneliktir; hemanjiom tedavisi amacıyla uygulanmaz.

Bu ayrım, internette “damar hastalığı” başlığı altında farklı hastalıkların birbirine karıştırılmasını önlemek açısından önemlidir.

Damar Tedavilerinde Girişimsel Yaklaşımlar

Kalp ve damar hastalıklarının tedavisinde bazı durumlarda kateter tabanlı girişimsel yöntemlerden yararlanılır. Özellikle koroner damarlarda ileri derecede darlık, tıkanıklık veya kalsifikasyon bulunan hastalarda farklı teknikler kullanılabilir.

Örneğin Kalsifik (Kireçlenmiş) Damar Tedavisi kapsamında, ileri derecede kalsifikasyon bulunan koroner damarların girişimsel tedavisine yönelik özel teknikler değerlendirilebilir.

Bu tedaviler hemanjiom için kullanılmaz; koroner arter hastalığı gibi farklı damar hastalıklarının tedavisinde uygulanır. Hemanjiomun tedavisi ise oluşumun türüne ve bulunduğu bölgeye göre ilgili uzmanlık alanı tarafından planlanır.

Sık Sorulan Sorular

Hemanjiom kanser midir?

Hayır. Hemanjiomlar genel olarak iyi huylu damar kökenli oluşumlardır ve kanser olarak kabul edilmez.

Hemanjiom kendiliğinden geçer mi?

Özellikle infantil hemanjiomların önemli bir bölümü zaman içerisinde küçülür. Ancak bazı lezyonlarda kalıcı cilt değişiklikleri oluşabilir veya tedavi gerekebilir.

Hemanjiom için her zaman tedavi gerekir mi?

Hayır. Küçük, düşük riskli ve fonksiyonları etkilemeyen hemanjiomlarda düzenli takip yeterli olabilir.

Hemanjiom tedavisinde propranolol kullanılır mı?

Evet. Tedavi gerektiren infantil hemanjiomlarda oral propranolol önemli bir sistemik tedavi seçeneğidir. Ancak ilaç mutlaka doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Hemanjiom ameliyatla alınır mı?

Bazı seçilmiş hastalarda cerrahi tedavi uygulanabilir. Ancak hemanjiomların büyük bölümünde cerrahiye gerek duyulmaz.

Hemanjiom lazerle tedavi edilir mi?

Bazı yüzeysel lezyonlarda veya gerileme sonrasında kalan cilt değişikliklerinde lazer tedavisi değerlendirilebilir. Her hemanjiom için uygun değildir.

Karaciğer hemanjiomu tehlikeli midir?

Karaciğer hemanjiomlarının çoğu iyi huyludur ve herhangi bir belirti oluşturmaz. Büyük, semptomatik veya özellikleri belirsiz lezyonlarda daha ayrıntılı değerlendirme gerekebilir.

Hemanjiom kanar mı?

Özellikle yüzeysel veya ülserleşmiş hemanjiomlarda kanama görülebilir. Kanayan bir lezyonun doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Hemanjiom ile damar malformasyonu aynı mıdır?

Hayır. İki oluşumun gelişim süreci, doğal seyri ve tedavi yöntemleri farklıdır.

Hemanjiom için hangi doktora başvurulmalıdır?

Hemanjiomun yaşa, yerleşim yerine ve özelliklerine göre dermatoloji, çocuk sağlığı, çocuk cerrahisi, plastik cerrahi, göz hastalıkları veya ilgili diğer uzmanlık alanları tarafından değerlendirilmesi gerekebilir. Özellikle bebeklerde yüksek riskli lezyonlarda multidisipliner değerlendirme önem taşır.

Hemanjiom, damar hücrelerinin anormal çoğalması sonucunda oluşan ve çoğunlukla iyi huylu seyreden damar kökenli bir oluşumdur. Özellikle infantil hemanjiomların önemli bir bölümü zaman içerisinde küçülse de hızlı büyüyen, kritik anatomik bölgelerde bulunan veya fonksiyonları etkileyen lezyonların erken değerlendirilmesi gerekir.

Tedavi kararı hemanjiomun türü, büyüklüğü, bulunduğu bölge, büyüme hızı ve oluşturduğu riskler dikkate alınarak verilir. Takip, propranolol, topikal tedaviler, lazer ve seçilmiş durumlarda cerrahi veya girişimsel yöntemler kullanılabilir.

Hemanjiom ile koroner damar hastalıklarının birbirinden farklı olduğu da unutulmamalıdır. Koroner damar darlığı ve tıkanıklıklarında kullanılan anjiyografi, stent ve diğer girişimsel tedaviler farklı hastalıkların tedavisine yöneliktir. Bu alandaki uygulamalar hakkında daha fazla bilgi için Girişimsel Kardiyoloji sayfasını inceleyebilirsiniz.

Etiketler:
Genel

İlgili Yazılar

TR|EN