Gece uykudan aniden uyanmak ve kalbin hızlı, güçlü veya düzensiz attığını hissetmek oldukça dikkat çekici bir durumdur. Uykuda kalp çarpıntısıyla uyanmak, bazen geçici ve zararsız bir nedenden kaynaklanabilirken bazı durumlarda kalp ritmiyle ilgili problemlerin belirtisi olabilir.
Çarpıntının yalnızca gece ortaya çıkması, mutlaka kalp hastalığı olduğu anlamına gelmez. Uyku sırasında yaşanan kabuslar, stres, kafein tüketimi, alkol, bazı ilaçlar, reflü veya uykuda solunum bozuklukları kalp atışlarının daha belirgin hissedilmesine neden olabilir.
Bununla birlikte tekrarlayan, uzun süren veya göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma ve ciddi baş dönmesi gibi belirtilerle birlikte görülen çarpıntıların ritim açısından değerlendirilmesi gerekir.
Uykuda Kalp Çarpıntısı Nedir?
Kalp çarpıntısı, kişinin kalbinin normalden daha hızlı, güçlü veya düzensiz attığını hissetmesidir.
Çarpıntı sırasında kişi:
- Kalbinin göğsünde hızlı attığını,
- Kalbinin güçlü şekilde vurduğunu,
- Kalbinin teklediğini,
- Göğsünde “kuş çırpması” gibi bir his olduğunu,
- Kalp atışlarının düzensizleştiğini
hissedebilir.
Gece ortamının sessiz olması ve kişinin vücudundaki duyumlara daha fazla odaklanması nedeniyle normal kalp atışları bile gündüze göre daha belirgin hissedilebilir.
Ancak özellikle uykudan çarpıntıyla uyanma tekrarlıyorsa, çarpıntının gerçek bir ritim bozukluğuyla ilişkili olup olmadığı araştırılabilir.
Uykuda Kalp Çarpıntısıyla Uyanmanın En Sık Nedenleri Nelerdir?
Gece çarpıntısının birçok farklı nedeni olabilir. Bunlar kalple doğrudan ilişkili olabileceği gibi kalp dışındaki faktörlerden de kaynaklanabilir.
En sık değerlendirilen nedenler arasında:
- Stres ve kaygı
- Kabus veya ani uyanma
- Kafein tüketimi
- Alkol kullanımı
- Sigara ve nikotin
- Bazı ilaçlar
- Ateş ve enfeksiyonlar
- Dehidrasyon
- Reflü
- Uykuda solunum bozuklukları
- Tiroid hastalıkları
- Kansızlık
- Kalp ritim bozuklukları
bulunabilir.
Bu nedenle gece çarpıntısı yaşayan bir kişinin yalnızca kalp hastalıkları açısından değil, çarpıntıya neden olabilecek diğer faktörler açısından da değerlendirilmesi gerekebilir.
Stres ve Kaygı Gece Kalp Çarpıntısı Yapar mı?
Stres ve kaygı, kalp atışlarının hızlanmasına neden olabilen önemli faktörler arasındadır.
Gün içerisinde yaşanan yoğun stres, kişinin uykuya dalmasından sonra da devam edebilir. Özellikle kabus, yoğun rüya veya ani uyanma sırasında sempatik sinir sistemi aktive olarak kalp hızını geçici olarak artırabilir.
Bu durumda kişi aniden uyanarak kalbinin hızlı attığını fark edebilir.
Ancak çarpıntının stres kaynaklı olduğuna karar vermeden önce tekrarlayan şikâyetlerde diğer olası nedenlerin de değerlendirilmesi gerekir.
Kabus Görmek Kalp Çarpıntısına Neden Olur mu?
Kabus sırasında vücudun stres yanıtı aktive olabilir.
Kalp hızı artabilir, nefes alışverişi hızlanabilir ve kişi terleyerek veya çarpıntı hissiyle uyanabilir.
Bu tür çarpıntılar genellikle uyanma sonrasında giderek azalır.
Çarpıntının özellikle belirli rüyalar veya kabuslardan sonra ortaya çıkması ile günün diğer saatlerinde de kendiliğinden yaşanması arasında fark bulunabilir.
Kafein Gece Kalp Çarpıntısı Yapar mı?
Kahve, enerji içecekleri, çay ve bazı diğer ürünlerde bulunan kafein, bazı kişilerde kalp atışlarının daha hızlı veya güçlü hissedilmesine neden olabilir.
Kafeinin etkisi kişiden kişiye değişir. Günün ilerleyen saatlerinde tüketilen yüksek miktardaki kafein, hem uyku kalitesini etkileyebilir hem de gece çarpıntı hissini artırabilir.
Özellikle gece çarpıntısı yaşayan kişilerde günlük kafein tüketiminin miktarı ve zamanlaması değerlendirilir.
Alkol Uykuda Kalp Çarpıntısı Yapar mı?
Alkol bazı kişilerde kalp ritmini etkileyebilir.
Özellikle yüksek miktarda alkol tüketiminin ardından kalp atışlarında hızlanma veya düzensizlik hissedilebilir.
Alkol aynı zamanda uyku düzenini ve uyku kalitesini de etkileyebilir. Bu nedenle bazı kişilerde gece uyanmalarının ve çarpıntı hissinin artmasına katkıda bulunabilir.
Gece Çarpıntısı ile Uykuda Solunum Bozukluğu Arasında İlişki Var mı?
Uykuda solunum bozuklukları, gece çarpıntısının değerlendirilmesi gereken nedenleri arasında yer alır.
Özellikle obstrüktif uyku apnesinde uyku sırasında solunumun tekrarlayan şekilde durması veya azalması meydana gelebilir.
Bu sırada kandaki oksijen düzeyinde değişiklikler ve kalp-damar sistemi üzerinde stres oluşabilir. Kişi kısa süreli bir uyanma yaşayabilir ve kalp atışlarını hızlı hissedebilir.
Gece:
- Nefes alamama hissiyle uyanma
- Horlama
- Uykuda nefesin durduğunun söylenmesi
- Sabah yorgun uyanma
- Gündüz aşırı uyku hali
gibi belirtiler bulunuyorsa uyku ile ilişkili solunum bozuklukları da değerlendirilir.
Uykuda Kalp Çarpıntısı Aritmi Belirtisi Olabilir mi?
Evet. Bazı kalp ritim bozuklukları gece saatlerinde fark edilebilir.
Aritmi, kalbin çok hızlı, çok yavaş veya düzensiz çalışmasına neden olabilen ritim bozukluklarının genel adıdır.
Çarpıntıya neden olabilecek ritim bozuklukları arasında:
- Atriyal fibrilasyon
- Atriyal flutter
- Supraventriküler taşikardi
- Ventriküler taşikardi
- Ekstrasistoller
gibi farklı ritimler bulunabilir.
Hangi ritim bozukluğunun söz konusu olduğunu belirlemek için EKG veya uzun süreli ritim takibi gerekebilir.
Aritmi hakkında ayrıntılı bilgi için Kalpte Ritim Bozukluğu (Aritmi) Nedir? başlığı incelenebilir.
Atriyal Fibrilasyon Gece Çarpıntısı Yapar mı?
Atriyal fibrilasyon (AF), kalbin kulakçıklarında düzensiz elektriksel aktivitenin ortaya çıktığı önemli ritim bozukluklarından biridir.
Bazı hastalar atriyal fibrilasyonu çarpıntı, düzensiz kalp atışı veya göğüste hızlı vurma hissi şeklinde fark edebilir.
Bazı kişilerde ise AF herhangi bir belirti vermeden ortaya çıkabilir.
Gece çarpıntısı yaşayan bir kişide atriyal fibrilasyon şüphesi varsa ritmin EKG veya uygun ritim takip yöntemleriyle kaydedilmesi önem taşır.
Atriyal fibrilasyon ve ablasyon tedavisi hakkında Atriyal Fibrilasyon (AF) Ablasyonu içeriğinden ayrıntılı bilgi edinilebilir.
Ekstrasistol Gece Kalp Çarpıntısı Yapar mı?
Ekstrasistoller, kalbin normal ritmi dışında ortaya çıkan erken atımlardır.
Bazı kişiler ekstrasistolleri “kalbim durdu”, “kalbim tekledi” veya “bir anda güçlü vurdu” şeklinde hissedebilir.
Gece ortamının sessiz olması ve kişinin kalp atışlarına daha fazla odaklanması nedeniyle ekstrasistoller daha belirgin hissedilebilir.
Her ekstrasistol ciddi bir kalp hastalığı anlamına gelmez. Ancak sıklaşan, yeni başlayan veya başka belirtilerle birlikte ortaya çıkan çarpıntıların değerlendirilmesi gerekir.
Uykuda Kalp Çarpıntısı Tiroid Hastalığından Kaynaklanabilir mi?
Tiroid hormonlarının fazla çalışması kalp hızının artmasına ve çarpıntı hissine neden olabilir.
Hipertiroidi bulunan kişilerde hızlı kalp atımı, terleme, kilo kaybı, ellerde titreme ve huzursuzluk gibi başka belirtiler de görülebilir.
Gece çarpıntısının nedenini araştırırken kişinin diğer belirtileri ve gerekli kan testleri birlikte değerlendirilir.
Kansızlık Gece Kalp Çarpıntısı Yapar mı?
Kansızlıkta vücudun dokularına yeterli oksijen taşınabilmesi için kalp daha fazla çalışmak zorunda kalabilir.
Bunun sonucunda bazı kişilerde kalp atışları daha hızlı veya güçlü hissedilebilir.
Özellikle çarpıntıya halsizlik, nefes darlığı, baş dönmesi ve efor kapasitesinde azalma eşlik ediyorsa kansızlık da değerlendirme kapsamında yer alabilir.
Reflü Gece Kalp Çarpıntısı Gibi Hissedilebilir mi?
Gece yatmak, reflü şikâyetlerinin artmasına neden olabilir.
Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması göğüste yanma, baskı veya rahatsızlık oluşturabilir. Bu his bazı kişiler tarafından kalp çarpıntısı veya kalp kaynaklı göğüs rahatsızlığı şeklinde algılanabilir.
Ancak göğüs bölgesindeki her rahatsızlığın reflü olduğu düşünülmemelidir.
Özellikle yeni başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı ve terleme gibi belirtiler varsa kalp kaynaklı nedenlerin öncelikle değerlendirilmesi gerekir.
Gece Kalp Çarpıntısı Hangi Durumlarda Daha Çok Hissedilir?
Gece çarpıntısının fark edilmesini artırabilecek bazı durumlar bulunabilir.
Bunlar arasında:
- Sessiz ortam
- Yan yatma pozisyonu
- Yoğun stres
- Uykusuzluk
- Kafein tüketimi
- Alkol
- Ağır yemek
- Dehidrasyon
- Ateş
- Uyku sırasında ani uyanma
sayılabilir.
Bazı kişilerde yatış pozisyonu nedeniyle kalp atışlarının göğüs duvarında daha belirgin hissedilmesi de mümkündür.
Uykudan Çarpıntıyla Uyanmak Kalp Hastalığı Anlamına Gelir mi?
Hayır. Tek başına gece çarpıntısı kalp hastalığı olduğunu göstermez.
Bununla birlikte çarpıntının tekrarlaması, uzun sürmesi veya başka belirtilerle birlikte ortaya çıkması durumunda kalp ritminin değerlendirilmesi gerekebilir.
Özellikle bilinen kalp hastalığı bulunan kişilerde yeni başlayan çarpıntıların değerlendirilmesi önemlidir.
Gece Kalp Çarpıntısı Nasıl Araştırılır?
Çarpıntının nedenini belirlemek için öncelikle şikâyetin özellikleri değerlendirilir.
Doktor görüşmesinde:
- Çarpıntının ne zaman başladığı
- Ne kadar sürdüğü
- Kalbin hızlı mı yoksa düzensiz mi attığı
- Gece ne sıklıkta yaşandığı
- Çarpıntıyla birlikte başka belirtilerin olup olmadığı
- Kullanılan ilaçlar
- Kafein ve alkol tüketimi
- Bilinen kalp hastalıkları
- Ailede ritim bozukluğu öyküsü
gibi bilgiler önem taşıyabilir.
Gece Çarpıntısında EKG Neden Önemlidir?
EKG, kalbin elektriksel aktivitesini gösteren temel incelemelerden biridir.
Ancak çarpıntı yalnızca gece ve kısa süreli ortaya çıkıyorsa standart EKG sırasında ritim bozukluğunu yakalamak mümkün olmayabilir.
Bu durumda daha uzun süreli ritim takibi gerekebilir.
Holter EKG Gece Çarpıntısını Yakalar mı?
Holter EKG, kalbin belirli bir süre boyunca sürekli olarak kaydedilmesini sağlayan bir yöntemdir.
Çarpıntının günlük yaşamda veya özellikle gece ortaya çıktığı durumlarda ritmin kayıt altına alınmasına yardımcı olabilir.
Çarpıntının ne zaman ortaya çıktığının not edilmesi, şikâyet ile EKG kaydının karşılaştırılmasını kolaylaştırabilir.
İmplante Edilebilir Loop Recorder Ne Zaman Kullanılır?
Çarpıntı veya ritim bozukluğu seyrek ortaya çıkıyorsa kısa süreli Holter kayıtlarında ritim bozukluğunu yakalamak mümkün olmayabilir.
Bu gibi durumlarda daha uzun süreli ritim takibi sağlayan İmplante Edilebilir Loop Recorder (ILR) değerlendirilebilir.
ILR, kalbin ritmini uzun süre boyunca takip edebilen küçük bir cihazdır.
İmplante edilebilir loop recorder hakkında İmplante Edilebilir Loop Recorder (ILR) başlığında daha ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.
Gece Kalp Çarpıntısıyla Uyanınca Ne Zaman Acil Değerlendirme Gerekir?
Çarpıntının yanında bazı belirtilerin bulunması daha hızlı değerlendirme gerektirebilir.
Özellikle:
- Şiddetli veya baskı tarzında göğüs ağrısı
- Belirgin nefes darlığı
- Bayılma veya bayılacak gibi olma
- Şiddetli baş dönmesi
- Bilinç değişikliği
- Soğuk terleme
- Yeni başlayan ciddi ritim düzensizliği
- Uzun süren ve geçmeyen yoğun çarpıntı
gibi belirtiler varsa acil sağlık değerlendirmesi gerekir.
Özellikle göğüs ağrısı ve nefes darlığının eşlik ettiği çarpıntının yalnızca stres veya reflü olarak değerlendirilmemesi önemlidir.
Uykuda Kalp Çarpıntısı Nasıl Değerlendirilir?
Gece çarpıntısının değerlendirilmesinde amaç yalnızca kalp hızını ölçmek değil, çarpıntının hangi ritimle ilişkili olduğunu belirlemektir.
Bu nedenle gerektiğinde:
- EKG
- Holter EKG
- Uzun süreli ritim takip cihazları
- Ekokardiyografi
- Kan testleri
- Tiroid fonksiyon testleri
- Uyku değerlendirmeleri
gibi yöntemler kullanılabilir.
Hangi incelemelerin gerekli olduğu çarpıntının özelliklerine göre belirlenir.
Gece Kalp Çarpıntısı ile Kalp Krizi Aynı Şey midir?
Hayır.
Kalp çarpıntısı tek başına kalp krizi anlamına gelmez. Kalp krizi sırasında göğüs ağrısı veya baskı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı ve farklı bölgelere yayılan ağrı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Bununla birlikte bazı kalp ritim bozuklukları da ciddi olabilir.
Bu nedenle özellikle yeni başlayan ve göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma ile birlikte görülen çarpıntının gecikmeden değerlendirilmesi gerekir.
Sonuç
Uykuda kalp çarpıntısıyla uyanmanın birçok farklı nedeni olabilir. Stres, kabuslar, kafein, alkol, uyku bozuklukları, reflü, tiroid problemleri ve kansızlık gibi kalp dışı faktörlerin yanında atriyal fibrilasyon ve diğer ritim bozuklukları da gece çarpıntısına neden olabilir.
Çarpıntının yalnızca gece ortaya çıkması tek başına ciddi bir kalp hastalığını göstermez. Ancak şikâyetin tekrarlaması, uzun sürmesi veya göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma ve belirgin baş dönmesi gibi belirtilerle birlikte görülmesi durumunda ritim değerlendirmesi önem kazanır.
Çarpıntının nedenini belirlemede EKG ve Holter gibi yöntemlerin yanı sıra, seyrek ortaya çıkan şikâyetlerde uzun süreli ritim takip sistemlerinden yararlanılabilir.
Kalp ritmi, aritmiler ve girişimsel kardiyoloji hakkında daha kapsamlı bilgi için Prof. Dr. Mert İlker Hayıroğlu tarafından hazırlanan içerikler incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uykuda kalp çarpıntısıyla uyanmak normal midir?
Gece çarpıntısı stres, kabus, kafein veya uyku bozuklukları gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Ancak tekrarlayan veya başka belirtilerle birlikte görülen çarpıntılar ritim açısından değerlendirilmelidir.
Gece kalp çarpıntısının en sık nedenleri nelerdir?
Stres, kaygı, kabuslar, kafein, alkol, uyku sırasında solunum bozuklukları, reflü, tiroid hastalıkları, kansızlık ve kalp ritim bozuklukları olası nedenler arasındadır.
Uykuda kalp çarpıntısı aritmi belirtisi olabilir mi?
Evet. Atriyal fibrilasyon, supraventriküler taşikardi ve bazı diğer ritim bozuklukları çarpıntıya neden olabilir.
Uykudan çarpıntıyla uyanmak kalp krizi belirtisi midir?
Tek başına çarpıntı kalp krizi anlamına gelmez. Ancak göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme veya bayılma gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.
Holter EKG gece çarpıntısını tespit eder mi?
Çarpıntı Holter kayıt süresi içerisinde ortaya çıkarsa ritmin kaydedilmesine yardımcı olabilir.
Çarpıntı seyrek oluyorsa nasıl tespit edilir?
Şikâyetlerin seyrek olduğu durumlarda daha uzun süreli ritim takip yöntemleri değerlendirilebilir. İmplante edilebilir loop recorder bu amaçla kullanılabilen yöntemlerden biridir.
Uykuda kalp çarpıntısı uyku apnesiyle ilişkili olabilir mi?
Evet. Uyku sırasında tekrarlayan solunum durmaları ve buna bağlı uyanmalar kalp hızında değişikliklere yol açabilir.
Kafein gece kalp çarpıntısı yapar mı?
Bazı kişilerde kafein kalp atışlarının daha hızlı veya güçlü hissedilmesine neden olabilir. Özellikle yüksek miktarda veya geceye yakın tüketim bu şikâyeti artırabilir.
Gece kalp çarpıntısı için hangi testler yapılır?
Şikâyetin özelliklerine göre EKG, Holter EKG, uzun süreli ritim takibi, ekokardiyografi ve bazı kan testleri kullanılabilir.
Gece kalp çarpıntısı ne zaman önemsenmelidir?
Tekrarlayan, uzun süren veya göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma ve ciddi baş dönmesi gibi belirtilerle birlikte ortaya çıkan çarpıntılar önemsenmeli ve değerlendirilmelidir.
